# Kapanıştan Önce Mizanda Tutmayan 12 Satır

> Dönem sonu kapanıştan önce mizanda kasa, devreden KDV ve alacak hesaplarını kontrol edin. On iki satırın her birinin vergi riskini tek tek görün.

_PONEOM Teknoloji A.Ş. · Ön Muhasebe · 19 Ağustos 2026 · 7 dk okuma_

---

Kapanış, mizan denk geldiği için değil, satırlar gerçeği gösterdiği için yapılır. Kasa eksi bakiye veriyorsa, 190 Devreden KDV üç dönemdir büyüyorsa ya da 128 hesap boş duruyorsa dönem kapatılmaz. Aşağıdaki on iki satır, bilanço imzalanmadan önce tek tek açılması gereken hesaplar ve her birinin arkasına bağlanan 2026 rakamı.

## Nakit tarafı: 100 ve 102

Mizanın ilk satırı çoğu zaman en tehlikelisi. 100 Kasa hesabının negatif bakiye vermesi muhasebe tekniği açısından imkânsız; kasadan olmayan para çıkmaz. Negatif bakiye, kaydedilmemiş bir tahsilat ya da yanlış tarihlenmiş bir ödeme demek ve düzeltilmeden kapanış yapılamaz.

Daha sinsi olan durum, kasanın pozitif ama şişkin olması. Aylık cirosu 2 milyon TL olan bir işletmenin yıl sonunda kasasında 1.200.000 TL nakit taşıması fiilen mümkün değil; bu tutarın ortakta olduğu kabul edilir. Uygulamada beklenen, TCMB kısa vadeli avans oranı üzerinden adat faizi hesaplanması. Söz konusu bakiye yıl içinde ortalama 120 gün kaldıysa adat 144.000.000 olur; yüzde 39,75 oranıyla faiz 156.822 TL, üzerine yüzde 20 KDV eklenince 188.186 TL'lik bir kayıt doğar. Hesaplanmadığında aynı tutar, örtülü kazanç dağıtımı eleştirisiyle birlikte geri gelir.

102 Bankalar tarafında iş daha mekanik ama atlanması aynı ölçüde pahalı. Her banka hesabının 31 Aralık ekstresiyle mizan bakiyesi birebir tutmalı. Tutmuyorsa aradaki fark ya kaydedilmemiş bir masraf, ya çift işlenmiş bir havale ya da bankanın yıl sonunda tahakkuk ettirdiği faiz ve BSMV. Üçü de dönem sonucunu değiştirir.

## Alacaklar: 120, 121, 128 ve 131

Şüpheli alacak karşılığı, kapanışta en çok yanan haktır. Karşılık ayırma hakkı dönemseldir; alacağın şüpheli hâle geldiği yılda kullanılmazsa sonraki yıllara devretmez. Yıl sonunda 128 Şüpheli Ticari Alacaklar hesabının boş durması, tahsil edilemeyen alacağı olan bir işletmede kendi başına bir bulgudur.

Burada 2026'nın en çok atlanan kolaylığı şu: 25.000 TL'yi aşmayan alacaklarda dava ve icra takibi başlatma şartı aranmıyor, alacağın bir defadan fazla istendiğinin belgelenmesi yetiyor (588 sıra no.lu Tebliğ ile belirlenen had). 18.000 TL'lik bir bayi alacağı için icra masrafına girmeden, ihtarname ya da yazılı talep kaydıyla alacak 128'e alınıp karşılık gideri yazılabilir. Haddin üzerindeki alacaklarda ise dava ya da icra takibi zorunlu ve bu takibin dönem içinde başlatılmış olması gerekir.

Senetli ve çekli alacaklarda ikinci bir karar noktası var. Reeskont ihtiyari; yalnızca banka, banker ve sigorta şirketleri için zorunlu. Ama alacak senetlerini reeskonta tabi tutan işletme borç senetlerini de tutmak zorunda, aksi hâlde tek yanlı bir gider yaratılmış olur. Vadeli çeklerde de reeskont uygulanabiliyor. Senette faiz oranı yazılı değilse TCMB kısa vadeli avans oranı kullanılır ve iç iskonto formülünde ticari yıl, yani 360 gün esas alınır. 90 gün vadeli 500.000 TL'lik bir çekte reeskont tutarı 45.196 TL çıkar, senet 454.804 TL ile değerlenir. Portföyünüzdeki her bir kıymeti [çek senet reeskontu hesaplama](https://poneo.co/hesaplama/cek-senet-reeskontu) aracına girip toplamı almak, kapanışta yarım saatlik bir iş.

131 Ortaklardan Alacaklar ise kasa ile aynı mantığa tabi. Yıl sonu bakiyesine adat faizi ve KDV hesaplanması beklenir; ilişkili kişiye emsale uygun olmayan koşullarla kaynak kullandırmak transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı sayılır.

## Stok ve dönemsellik: 153, 180, 280

153 Stoklar hesabı, fiilî sayım tutanağıyla karşılaştırılmadan kapanamaz. Sayım fazlası varsa gelir yazılır; asıl sorun sayım noksanı. Eksik çıkan mal işletmede yok, satılmış da görünmüyorsa hem gelir vergisi hem KDV tarafında sorun doğar: zayi olan mallara ait yüklenilen KDV'nin indirimi kabul edilmez ve daha önce indirilen tutarın düzeltilmesi gerekir. Fire oranlarını belgelemek, bu düzeltmenin kapsamını daraltan tek savunma.

180 ve 280 Gelecek Aylara ve Yıllara Ait Giderler kalemleri, dönemsellik ilkesinin mizandaki karşılığı. Aralıkta ödenen bir yıllık sigorta poliçesi, kira ya da yazılım aboneliği tamamen cari yıla gider yazılırsa matrah haksız yere düşer. Ödeme tarihine değil, hizmetin hangi aylara ait olduğuna bakılır.

## KDV tarafı: 190 ve 191

Bu iki hesap sürekli karıştırılıyor. 191 İndirilecek KDV dönem içinde çalışan, beyanname verildikten sonra kapatılan bir hesap; kapanışta bakiye vermemesi gerekir. Devreden tutar 190 Devreden KDV hesabında izlenir.

190'ın büyüklüğü değil, davranışı önemli. Yatırım yapan bir işletmede devreden KDV'nin bir dönem sıçraması normal. Art arda üç dönem büyümeye devam etmesi ise satış hasılatıyla orantısız bir indirim yığılması demektir ve belge incelemesini tetikleyen tipik göstergelerden biridir. Kapanıştan önce yapılacak iş, artışın hangi faturalardan geldiğini ayrıştırmak: gerçek bir yatırım mı, indirimli orana tabi satışlardan doğan yapısal bir birikim mi, yoksa hatalı kodlanmış bir belge mi. Dönem hesabını yeniden kurmak için [KDV beyannamesi hesaplama](https://poneo.co/hesaplama/kdv-beyannamesi) aracıyla hesaplanan ve indirilecek tutarları yan yana koymak, sapmanın hangi ayda başladığını gösterir.

## Duran varlıklar: 255, 257, 260 ve 522

12.000 TL'yi aşmayan iktisadi kıymetler amortismana tabi tutulmadan doğrudan gider yazılabilir (VUK md.313, 588 sıra no.lu Tebliğ ile belirlenen had). Bu haddin altındaki alımları 255 Demirbaşlar hesabında biriktirmek, gideri yıllara yayarak cari dönemin matrahını gereksiz yere yükseltir. Tersi de geçerli: haddi aşan bir kıymeti doğrudan gidere atmak matrah farkı doğurur.

Binek otomobiller ayrı bir dünya. 2026'da iktisap edilen bir binek otomobilde amortismana esas bedel, ÖTV ve KDV hariç alımlarda 1.380.000 TL; vergiler dahil ya da ikinci el alımlarda 2.600.000 TL. ÖTV ve KDV hariç 2.100.000 TL'ye alınan bir araçta beş yıllık faydalı ömürle yıllık amortisman 420.000 TL çıkar ama bunun yalnızca 276.000 TL'si indirilebilir; kalan 144.000 TL her yıl KKEG olarak eklenir. Limitin aracın iktisap yılına sabitlendiğini, sonraki yıllarda güncellenmediğini not düşmek gerekiyor. Kıymet bazında tablo çıkarmak için [amortisman hesaplama](https://poneo.co/hesaplama/amortisman) aracı iş görüyor.

260 ve 522 satırları ise enflasyon düzeltmesinin askıda olduğu bu dönemde asıl değerleme mekanizmasını taşıyor. VUK mükerrer 298/Ç kapsamında sürekli yeniden değerleme, geçici vergi dönemleri itibarıyla ilan edilen oranlarla yapılıyor: 2026 birinci geçici vergi dönemi oranı yüzde 4,19 (KVK-72 sirküleri), ikinci dönem oranı yüzde 11,51 (KVK-73 sirküleri) ve oranlar kümülatif uygulanıyor. Net defter değeri 1.000.000 TL olan bir makine birinci dönemde 41.900 TL değer artışı yaratır; bu artış 522 Maddi Duran Varlık Yeniden Değerleme Artışları hesabında izlenir ve vergilendirilmez. Kapanışta bakılacak nokta, artışın gelir hesaplarına karışıp karışmadığı.

## Borçlar ve KKEG: 320, 360, 361, 689

320 Satıcılar hesabı, yıl sonunda tedarikçi mutabakatlarıyla karşılaştırılmadan bırakılmamalı. Tedarikçide görünmeyen bir borç kaydı, çoğu zaman gerçekte alınmamış bir hizmetin ya da kaynağı belirsiz bir belgenin işareti ve doğrudan KDV indiriminin reddine bağlanır. Mutabakat mektubu almak, incelemede en çok işe yarayan belgelerden biri.

360 Ödenecek Vergi ve Fonlar ile 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri hesaplarında vadesi geçmiş bakiye varsa iki ayrı sonuç doğar. Birincisi gecikme zammı: aylık yüzde 3,7, yani yıllık yüzde 44,4. Altı ay geciken 240.000 TL'lik bir vergi borcu 53.280 TL zam üretir; sigorta primlerinde ise ilk aya gecikme cezası, sonrasına aynı gecikme zammı işler. İkincisi ve daha az bilineni, ödenmeyen SGK primlerinin fiilen ödenmedikçe gider yazılamamasıdır; aralıkta tahakkuk edip ocakta ödenen prim cari yılın gideri olmaz.

689 hesap ise kapanışın son durağı. Binek otomobillerin akaryakıt, bakım, sigorta gibi cari giderlerinin yalnızca yüzde 70'i indirilebiliyor, kalan yüzde 30 KKEG. Motorlu taşıtlar vergisi ve trafik cezaları bu yüzde 70 kuralına hiç girmiyor, tamamı kanunen kabul edilmeyen gider. Bu ayrımı yıl içinde kurmayıp aralıkta toplu ayrıştırmaya çalışmak, hem zaman kaybı hem hata kaynağı.

## Tek sayfada on iki satır

| Hesap | Kontrol | Bağlandığı risk |
|---|---|---|
| 100 Kasa | Negatif ya da ciroya göre şişkin bakiye | %39,75 adat faizi + %20 KDV, örtülü kazanç |
| 102 Bankalar | Ekstre mutabakatı | Kayıt dışı masraf ya da çift kayıt |
| 120 / 128 | Şüpheli alacak karşılığı ayrıldı mı | 25.000 TL altı kolaylık kullanılmazsa gider hakkı yanar |
| 121 Alacak Senetleri | Reeskont kararı ve borç senedi simetrisi | Tek yanlı gider eleştirisi |
| 131 Ortaklardan Alacaklar | Yıl sonu bakiyesi | Adat faizi, KDV, transfer fiyatlandırması |
| 153 Stoklar | Fiilî sayım tutanağı | Sayım noksanında KDV indirim reddi |
| 180 / 280 | Peşin ödenen giderlerin dağıtımı | Dönemsellik, matrah kayması |
| 190 / 191 | Devredenin üç dönemlik seyri | Belge incelemesi tetikleyicisi |
| 255 / 257 | 12.000 TL haddi, binek oto limitleri | Fazla amortisman KKEG |
| 260 / 522 | Yeniden değerleme oranları işlendi mi | Değer artışının gelire karışması |
| 320 Satıcılar | Tedarikçi mutabakatı | KDV indirim reddi |
| 360 / 361 / 689 | Vadesi geçen borç, KKEG ayrımı | Aylık %3,7 gecikme zammı, ödenmemiş primin gider yazılamaması |

Bu on iki satırın çoğu, aralık ayında değil yıl boyunca ele alındığında maliyetsiz. Kasa bakiyesi mart ayında fark edilirse düzeltilebilir, aralıkta fark edilirse ancak faiz hesaplanarak yönetilir. Cari hesap, stok ve banka mutabakatlarını dönem içinde açık tutan bir ön muhasebe düzeni, kapanışı bir yeniden inşa çalışması olmaktan çıkarıp kontrol listesine indirger; PONEO'da banka ve cari hareketlerin gün gün eşleşmesi de bu listeyi aralık ayına bırakmamak içindir.

Yürürlükteki tebliğ metinleri ve güncel hadler için [Gelir İdaresi Başkanlığı](https://www.gib.gov.tr) sitesi esas alınmalı. Mizanı imzalamadan önce yukarıdaki tabloyu yazdırıp her satırın karşısına kimin baktığını yazmak, kapanış kalitesini tek başına yukarı çeken en ucuz uygulama.

## İlgili hesaplama araçları

- [Çek-Senet Reeskontu](https://poneo.co/hesaplama/cek-senet-reeskontu) — Vadesi gelmemiş senetli alacak ve borçlarınızın reeskontunu iç iskonto formülüyle hesaplayın, muhasebe kaydını görün.
- [Amortisman](https://poneo.co/hesaplama/amortisman) — Normal ve azalan bakiye yöntemiyle yıllık amortisman tablosunu çıkarın.
- [KDV Beyannamesi](https://poneo.co/hesaplama/kdv-beyannamesi) — Satış ve alış matrahlarınızdan ödenecek KDV'yi ya da sonraki döneme devreden tutarı çıkarın.

## Sık sorulan sorular

### Yıl sonu kapanışında mizanda hangi satırları kontrol etmem gerekir?

Sırasıyla 100 Kasa, 102 Bankalar, 120 ile 128 alacak hesapları, 131 Ortaklardan Alacaklar, 153 Stoklar, 180 ve 280 peşin ödenen giderler, 190 Devreden KDV ile 191 İndirilecek KDV, 255 ile 257 duran varlık hesapları, 260 ve 522 yeniden değerleme hesapları, 320 Satıcılar, 360 ile 361 vergi ve SGK borçları, 689 KKEG. Her biri ayrı bir vergi riskine bağlanır.

### Kasa hesabı yüksek bakiye verirse ne olur?

Fiilen kasada bulunmayan tutar ortağa kullandırılmış sayılır ve TCMB kısa vadeli avans oranı olan yüzde 39,75 üzerinden adat faizi hesaplanması beklenir. Bu faize ayrıca yüzde 20 KDV eklenir ve tutar örtülü kazanç dağıtımı yönünden eleştiri konusu olur.

### Devreden KDV'nin sürekli büyümesi risk midir?

Evet. 190 Devreden KDV bakiyesinin art arda üç dönem büyümesi, satış hasılatıyla orantısız bir indirim yığılmasına işaret ettiği için belge incelemesini tetikleyen tipik göstergelerden biridir. 191 İndirilecek KDV ise dönem içi çalışan hesaptır ve kapanışta bakiye vermez.

---

Kaynak: https://poneo.co/blog/donem-sonu-kapanis-mizan-kontrol-listesi
Etiketler: dönem sonu kapanış işlemleri, mizan kontrol listesi, yıl sonu muhasebe işlemleri, kasa sayım farkı kaydı, envanter ve değerleme işlemleri, dönem sonu düzeltme kayıtları