# Fatura Genel Toplamı Neden Tutmaz: İskonto, KDV, Tevkifat > Faturada iskonto KDV matrahından mı düşer, tevkifat hangi tutar üzerinden alınır? Sıra bozulduğunda genel toplam neden tutmaz, örnekle görün. _PONEOM Teknoloji A.Ş. · Ön Muhasebe · 19 Ağustos 2026 · 7 dk okuma_ --- İskonto, KDV hesaplanmadan önce mal veya hizmet bedelinden düşülür; KDV kalan tutar üzerinden hesaplanır. Tevkifat ise bedelin tamamı üzerinden değil, yalnızca hesaplanan KDV tutarı üzerinden yapılır. Sıra bozulduğunda genel toplam bazen tutar bazen tutmaz — ama beyan her hâlükârda bozulur. Fatura tek bir toplam değildir. Dört katmanlı bir zincirdir ve her katman bir öncekinin çıktısını girdi alır. ## Zincir: satır tutarı → iskonto → matrah → KDV → tevkifat Bursa'da kurumsal müşterilere toplu yemek hizmeti veren bir limited şirket üzerinden gidelim. Aylık hizmet bedeli 100.000 TL, müşteriye %10 iskonto uygulanıyor, KDV oranı %20, yemek servis ve organizasyon hizmeti 5/10 oranında kısmi tevkifata tabi. Doğru sıra şöyle işler: | Adım | Hesap | Tutar | |---|---|---| | Hizmet bedeli | 100.000 | 100.000,00 ₺ | | İskonto (%10) | 100.000 × 0,10 | −10.000,00 ₺ | | **KDV matrahı** | 100.000 − 10.000 | **90.000,00 ₺** | | Hesaplanan KDV (%20) | 90.000 × 0,20 | 18.000,00 ₺ | | KDV dahil bedel | 90.000 + 18.000 | 108.000,00 ₺ | | Tevkifat (5/10) | 18.000 × 0,50 | −9.000,00 ₺ | | **Tahsil edilecek toplam** | 90.000 + 18.000 − 9.000 | **99.000,00 ₺** | Satıcı 1 No.lu KDV beyannamesinde 9.000 TL beyan eder, alıcı kalan 9.000 TL'yi sorumlu sıfatıyla 2 No.lu beyanname ile öder. Hesaplanan KDV'nin toplamı yine 18.000 TL'dir; yalnızca kim beyan edeceği bölünmüştür. İskontonun matrahtan düşülmesinin dayanağı KDV Kanunu'nun 25. maddesinin (a) bendidir: fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen, ticari teamüllere uygun miktardaki iskontolar matraha dahil değildir. İki şart var ve ikisi de sıkı. İskonto **faturanın üzerinde gösterilecek** ve **teamüle uygun** olacak. Faturayı düzenledikten aylar sonra hedef tutturuldu diye verilen ciro primi bu kapsamda değildir; o, ayrı bir belgeyle ve kendi KDV'siyle işlem görür. Zincirin adımlarını tek tek doğrulamak isterseniz [fatura toplamı hesaplama](https://poneo.co/hesaplama/fatura-toplami) aracı iskonto, KDV ve tevkifatı bu sırayla işleyip ara sonuçları da gösteriyor. ## Zinciri bozan üç hata Üçü de aynı kökten çıkıyor: katmanların sırasını değiştirmek. Sonuçları ise birbirinden çok farklı; biri toplamı hiç bozmadan beyanı bozuyor, öbürü doğrudan kasadan para götürüyor. ### Hata 1: iskontoyu KDV'den sonra düşmek En yaygın hata bu ve en sinsi olanı da bu, çünkü genelde yakalanmaz. Aynı faturayı yanlış sırayla kuralım: önce KDV, sonra genel toplamdan %10 iskonto. - 100.000 × 1,20 = 120.000,00 TL - 120.000 × 0,10 = 12.000,00 TL iskonto - Genel toplam: 108.000,00 TL Genel toplam **aynı**. Çarpmanın sırası sonucu değiştirmediği için 108.000 TL yine 108.000 TL. Müşteri de siz de faturaya bakıp "tutuyor" dersiniz. Tutmayan şey beyandır. Bu faturada KDV matrahı 100.000 TL, hesaplanan KDV 20.000 TL görünür. Oysa olması gereken 90.000 TL matrah ve 18.000 TL KDV. Yani: - Satıcı 2.000 TL fazla KDV beyan eder - Alıcı 2.000 TL fazla KDV indirir - Her iki tarafın da hesabı, karşı tarafın kaydıyla uyumlu ama mevzuatla uyumsuz olur Fark küçük görünüyor. Ayda otuz böyle fatura kesen bir işletmede yıl sonunda 360 fatura, 3.600.000 TL matrah ve 720.000 TL hesaplanan KDV farkı eder; KDV iadesi talep eden bir mükellefte iade tutarını doğrudan bozar. ### Hata 2: iskontoyu maktu tutar olarak genel toplamdan düşmek Bu sefer toplam da tutmaz. Müşteriyle pazarlıkta "10.000 TL indirelim" denip bu tutar KDV'li toplamdan düşülürse: - 100.000 × 1,20 = 120.000,00 TL - 120.000 − 10.000 = **110.000,00 TL** Doğru toplam 108.000 TL'ydi. Fark 2.000 TL ve nereden geldiği açık: matrahtan düşülen 10.000 TL, aynı zamanda 2.000 TL'lik KDV'yi de siler. Genel toplamdan düşüldüğünde o 2.000 TL yerinde kalır. Yani "10.000 TL iskonto" cümlesi, hangi katmanda uygulandığına göre müşteriye 10.000 TL ya da 12.000 TL kazandırır. Fatura toplamının müşterinin ödediği tutarla tutmamasının en sık nedeni budur; ikisi farklı katmandan konuşuyordur. ### Hata 3: tevkifatı genel toplam üzerinden almak Bu hata nadirdir ama yakalanmadığında sonuç yıkıcıdır. Tevkifat, işlem bedelinin değil **hesaplanan KDV'nin** bölünmesidir. 5/10 oranı, KDV'nin yarısının alıcı tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edileceğini söyler. Genel toplam üzerinden alınırsa: - 108.000 × 0,50 = 54.000,00 TL "tevkifat" - Tahsil edilecek toplam: 90.000 + 18.000 − 54.000 = 54.000,00 TL Doğrusu 99.000 TL'ydi. Fark 45.000 TL ve bu fark satıcının cebinden çıkar. Üstelik alıcı 2 No.lu beyannameyle 54.000 TL beyan edemez, çünkü hesaplanan KDV toplamı zaten 18.000 TL'dir. Üç senaryoyu yan yana koyalım: | Uygulama | KDV matrahı | Hesaplanan KDV | Tevkifat | Tahsil edilecek | |---|---|---|---|---| | **Doğru sıra** | 90.000 ₺ | 18.000 ₺ | 9.000 ₺ | **99.000 ₺** | | İskonto KDV'den sonra (oransal) | 100.000 ₺ | 20.000 ₺ | 10.000 ₺ | 98.000 ₺ | | İskonto KDV'den sonra (maktu) | 100.000 ₺ | 20.000 ₺ | 10.000 ₺ | 100.000 ₺ | | Tevkifat genel toplamdan | 90.000 ₺ | 18.000 ₺ | 54.000 ₺ | 54.000 ₺ | Tek bir faturada, aynı ticari anlaşmadan dört farklı sonuç. [KDV tevkifatı hesaplama](https://poneo.co/hesaplama/kdv-tevkifati) aracı alıcı ve satıcı paylarını ayırırken tam olarak bu ayrımı yapıyor: girdi net bedeldir, oran KDV'ye uygulanır. ## İskonto tevkifat sınırını değiştirebilir Kısmi tevkifatta bir alt sınır var: işlemin KDV dahil bedeli 12.000 TL'yi aşmıyorsa hesaplanan KDV tevkifata tabi tutulmaz. Hangi hizmetin hangi oranda tevkifata girdiği KDV Genel Uygulama Tebliği'nde listelidir ve tebliğin yürürlükteki hâli [Gelir İdaresi Başkanlığı](https://www.gib.gov.tr) sitesinden izlenir. Sınırın hangi tutara bakılarak uygulanacağı ise iskontonun sırasıyla doğrudan bağlantılı. 11.000 TL'lik bir hizmet bedeline %10 iskonto uygulandığını düşünün: - İskontosuz: 11.000 × 1,20 = 13.200 TL → sınırın **üstünde**, tevkifat var - İskontolu: 9.900 × 1,20 = 11.880 TL → sınırın **altında**, tevkifat yok Aynı iş, aynı taraflar, 1.100 TL'lik bir iskonto yüzünden tevkifat yükümlülüğünden çıkıyor. Sınır kontrolünde iskonto düşülmüş tutar esas alınır, çünkü matrah odur. İskontoyu sonradan düşen bir hesaplama bu faturayı yanlışlıkla tevkifatlı işler ve alıcıyı gereksiz yere 2 No.lu beyanname vermek zorunda bırakır. Küçük bir uyarı: 2026'da fatura düzenleme haddi de 12.000 TL. İki sayı aynı ama ilgisiz. Biri Vergi Usul Kanunu'nun 232. maddesinden gelir ve vergi mükellefi olmayanlara fatura düzenleme zorunluluğunun sınırıdır; öteki KDV tevkifatının alt sınırıdır. Birbirinin yerine kullanılmaları, tesadüfen aynı yıl aynı tutarda buluşmalarından kaynaklanıyor. ## Satır iskontosu mu, genel iskonto mu Çok kalemli faturada ikinci bir ayrım devreye girer. **Satır iskontosu** ilgili kalemin bedelinden düşülür, o kalemin matrahını azaltır. Kalemler farklı KDV oranlarına tabiyse — %20 ile %10 karışıksa — hangi iskonto hangi orana denk geliyorsa oradan düşer. **Genel iskonto** fatura toplamına uygulanır, ama muhasebeleştirilirken kalemlere dağıtılması gerekir. Aksi hâlde farklı oranlı kalemlerde matrahın hangi orandan azaldığı belirsiz kalır. e-Fatura yapısı da bunu ister; genel iskonto satırlara oransal olarak yayılır. Bir de kademeli iskonto tuzağı var. "%10 iskonto, artı %5 peşin ödeme indirimi" toplamda %15 değildir; iskontolar çarpımsal işler. - 100.000 × 0,90 × 0,95 = 85.500,00 TL - Tek seferde %15 olsaydı: 85.000,00 TL 500 TL fark. Kademe sayısı arttıkça fark büyür; [iskonto ve zam hesaplama](https://poneo.co/hesaplama/iskonto) aracı kademeleri çarpımsal uyguladığı için bu farkı baştan gösteriyor, ayrıca indirimli tutardan liste fiyatını geri bulmak gerektiğinde iç iskonto formülünü de çalıştırıyor. ## Faturadan sonra verilen iskonto ayrı bir belgedir Zincirin dışında kalan bir iskonto türü var ve en çok tartışma yaratan da o. Yıl sonunda "hedefi tutturdunuz, cironuzun %3'ünü iade ediyoruz" denildiğinde ortada bir iskonto yoktur. Fatura zaten kesilmiş, KDV zaten beyan edilmiştir. Bu tutar, alıcının satıcıya sağladığı bir hizmetin karşılığı sayılır ve **alıcı tarafından satıcıya** fatura düzenlenir. Yön tersine döner. Pratik sonuçları şunlar: - Satıcı, geçmiş faturaları düzeltmez; yeni gelen faturayı gider yazar ve KDV'sini indirir - Alıcı, ciro primi için fatura düzenler ve KDV hesaplar - Ciro primi geriye dönük bir matrah düzeltmesi değildir Aynı ayrım, satıştan iade ve fiyat farkı için de geçerli değildir; onlar gerçek birer matrah düzeltmesidir ve iade faturasıyla ya da ilgili belgeyle işlem görür. Bu üçünü — iskonto, ciro primi, satıştan iade — aynı kutuya koymak, yıl sonu mutabakatlarında en sık görülen tutarsızlık kaynağı. ## Vade farkı ve kur farkı zincirin neresinde İki kalem daha var ki, faturanın kendisinde görünmediği hâlde matrahı değiştirir. **Vade farkı.** Peşin fiyatın üzerine vadeli satış nedeniyle eklenen tutar KDV matrahına dahildir. Faturada ayrı bir satır olarak gösterilse de, KDV'si esas işlemin oranından hesaplanır: %10 KDV'li bir gıda satışının vade farkına da %10 uygulanır, %20 değil. Sonradan tahakkuk eden vade farkı için ayrıca fatura düzenlenir. **Kur farkı.** Dövizli düzenlenen bir faturada, bedelin tahsil edildiği tarihte kur değiştiyse ortaya çıkan fark da matraha dahildir. Lehe kur farkı doğan taraf fatura düzenler, karşı taraf indirir. Her ikisinde de sıra aynıdır: fark tutarı önce matraha girer, KDV ondan sonra hesaplanır. Vade farkını KDV dahil tutara eklemek, hata 2'nin aynadaki görüntüsüdür ve aynı büyüklükte sapma üretir. ## Faturayı satır satır doğrulama sırası Elinizde tutmayan bir fatura varsa, toplama bakmayı bırakıp katmanları sırayla kontrol edin: 1. **Satır tutarları** — miktar × birim fiyat, her kalem için ayrı 2. **İskonto** — satır mı genel mi, oran mı maktu mu, KDV'den önce mi düşülmüş 3. **KDV matrahı** — iskonto sonrası tutar, her KDV oranı için ayrı toplanmış mı 4. **Hesaplanan KDV** — her matraha kendi oranı uygulanmış mı 5. **Tevkifat** — yalnızca hesaplanan KDV'ye mi uygulanmış, KDV dahil bedel alt sınırın üstünde mi 6. **Genel toplam** — matrah + KDV − tevkifat Hata neredeyse her zaman ikinci ve beşinci adımdadır. Birinci ve altıncı adımda hata olsaydı fatura zaten göze batardı; ortadaki katmanlar sessizce yanlış çalışır ve fark ancak KDV beyannamesi ile hasılat mutabakatı yapılırken ortaya çıkar. PONEO'da faturanın bu sırayla üretilmesinin karşılığı da bu: iskontoyu nereye yazdığınız sorusu, faturanın kendisi tarafından yanıtlanıyor. ## İlgili hesaplama araçları - [Fatura Toplamı](https://poneo.co/hesaplama/fatura-toplami) — İskonto, KDV ve tevkifatı birlikte işleyerek fatura genel toplamını çıkarın. - [İskonto ve Zam](https://poneo.co/hesaplama/iskonto) — Kademeli iskonto ve zammı çarpımsal olarak uygulayın; indirimli tutardan liste fiyatını iç iskonto ile geri hesaplayın. - [KDV Tevkifatı](https://poneo.co/hesaplama/kdv-tevkifati) — Tevkifat oranına göre KDV'nin alıcı ve satıcı paylarını ayırın; 2 no.lu beyannameye girecek tutarı görün. ## Sık sorulan sorular ### Faturada iskonto KDV matrahından mı düşülür, tevkifat hangi tutar üzerinden yapılır? İskonto KDV hesaplanmadan önce mal veya hizmet bedelinden düşülür ve KDV kalan tutar üzerinden hesaplanır. KDV Kanunu'nun 25. maddesinin (a) bendi, faturada gösterilen ve ticari teamüle uygun iskontoların matraha dahil olmadığını söyler. Tevkifat ise bedelin tamamı üzerinden değil, yalnızca hesaplanan KDV tutarı üzerinden yapılır. ### İskontoyu KDV'den sonra düşersem genel toplam yine aynı çıkmıyor mu? Oran olarak düşerseniz genel toplam aynı çıkar, beyanınız yanlış olur. 100.000 TL bedelde yüzde 10 iskonto her iki sırada da 108.000 TL genel toplam verir, ama yanlış sırada KDV matrahı 90.000 yerine 100.000 TL, hesaplanan KDV 18.000 yerine 20.000 TL görünür. İskonto maktu tutar olarak düşülürse genel toplam da tutmaz. ### KDV dahil bedel 12.000 TL'nin altındaysa tevkifat yapılır mı? Hayır. Kısmi tevkifatta alt sınır KDV dahil 12.000 TL'dir ve bu tutarı aşmayan işlemlerde hesaplanan KDV tevkifata tabi tutulmaz. Sınır kontrolünde iskonto düşülmüş tutar esas alınır; iskontodan önce sınırı aşan bir fatura, iskonto sonrası altına inebilir. --- Kaynak: https://poneo.co/blog/faturada-iskonto-kdv-tevkifat-sirasi Etiketler: fatura genel toplamı neden tutmuyor, iskonto kdv matrahından düşer mi, tevkifat hangi tutar üzerinden yapılır, satır iskontosu ve genel iskonto farkı, kdv sonrası iskonto olur mu, faturada iskonto önce mi sonra mı