# Vade Farkı Faturasında KDV Oranını Belirleyen Tarih Hangisi?

> Vade farkına, faturanın kesildiği günün değil asıl teslimin yapıldığı tarihteki KDV oranı uygulanır. Oran değişen dönemlerde çok yapılan hatayı görün.

_PONEOM Teknoloji A.Ş. · Ön Muhasebe · 19 Ağustos 2026 · 7 dk okuma_

---

Sonradan doğan vade farkında KDV oranını fatura tarihi değil, asıl teslimin yapıldığı tarih belirler. Vade farkı bağımsız bir işlem değil, ana teslimin bedeline sonradan eklenen bir unsurdur; bu yüzden oranı da ana teslimin oranıdır. Beyan dönemi ise fatura tarihine bakar. İki tarih birbirine karıştırılınca ceza riski doğar.

## İki ayrı hata, iki ayrı sonuç

Vade farkının KDV matrahına dahil olduğunu herkes biliyor. 3065 sayılı Kanun'un 24/c maddesi vade farkını, fiyat farkını, faizi, primi ve benzeri gelirleri matraha dahil unsurlar arasında sayıyor. Buraya kadar sorun yok.

Sorun oranı belirlerken çıkıyor ve iki farklı biçimde çıkıyor.

**Birinci hata:** vade farkına ana malın oranı yerine genel oran yazılıyor. Ön muhasebe programında yeni bir fatura açılıyor, "vade farkı" satırı ekleniyor, KDV kutusu varsayılan olarak yüzde 20 geliyor ve öylece kaydediliyor. Oysa yüzde 1 KDV'li un satmışsanız o unun vade farkı da yüzde 1'e tabidir.

**İkinci hata:** oran, faturanın kesildiği tarihe göre belirleniyor. Aradan geçen sürede o mal grubunun KDV oranı değişmişse yeni oran uygulanıyor. Doğrusu, teslim tarihinde yürürlükte olan orandır.

İki hata da aynı yöne, yani fazla KDV hesaplamaya götürüyor genelde. Fazla KDV hesaplamak zararsız görünür ama değildir. Alıcı, kanuna uygun hesaplanmayan verginin fazlasını indirim konusu yapamaz; indirimi reddedilirse vergi ziyaı ve gecikme faiziyle karşılaşır. Satıcı tarafında ise fazla beyan edilen vergi hazineye gitmiştir ve geri alınması düzeltme beyannamesi gerektirir. Yani kimseye faydası olmayan bir hata.

## Neden teslim tarihi

Mantık şurada: vade farkı, satış anında bilinmeyen ama sonradan doğan bir bedel artışıdır. Bağımsız bir hizmet değildir. Malın bedeline eklenen bir unsurdur ve dolayısıyla malın vergisel kimliğini taşır.

[Gelir İdaresi Başkanlığı'nın](https://www.gib.gov.tr) yayımladığı KDV Genel Uygulama Tebliği, oran değişikliklerinin ardından ortaya çıkan iade, fiyat farkı, kur farkı ve vade farkı işlemlerinde, asıl teslimin gerçekleştiği dönemde geçerli olan oranın uygulanacağını benimser. Aynı ilke tevkifat için de işler: ana işlem kısmi tevkifata tabiyse, o işleme ilişkin vade farkı da aynı tevkifat oranıyla faturalanır.

Buradan çıkan sonuç bazen sezgiye ters gelir. Oranı düşen bir mal grubunda, eski yüksek oran üzerinden vade farkı faturası kesersiniz. Oranı yükselen bir grupta, eski düşük oranı uygularsınız. Belirleyici olan takvim değil, hangi teslime bağlı olduğunuz.

### Peşin doğan vade farkı ile sonradan doğanı ayırın

İki farklı durum var ve karıştırılınca fatura düzeni bozuluyor.

Satış anında vade farkı zaten belliyse, yani "peşin 100.000 ₺, 90 gün vadeli 108.000 ₺" diye anlaşılmışsa, aradaki 8.000 ₺ satış bedelinin parçasıdır. Aynı faturada, aynı oranla gösterilir. Ayrı bir belge düzenlenmez, sonradan bir işlem yapılmaz. Vadeli satışta bu farkın ve peşin eşdeğerin nasıl bulunduğunu [vade farkı nasıl hesaplanır](https://poneo.co/hesaplama/vade-farki) aracında kendi tutarlarınızla görebilirsiniz.

Sonradan doğan vade farkı ise farklı. Müşteri kararlaştırılan vadede ödemeyi yapmamıştır, gecikme sonradan ortaya çıkmıştır ve bunun bedeli ayrı bir faturayla istenir. Bu yazının konusu olan tarih sorunu yalnızca ikinci durumda gündeme gelir, çünkü yalnızca orada fatura tarihi ile teslim tarihi ayrışır.

Üçüncü bir durumu da eklemek gerekiyor: müşteri geciktiği hâlde vade farkı istemiyorsanız, hiçbir belge düzenlemezsiniz. Vade farkı faturası kesmek bir zorunluluk değil, alacaklının tercihidir. Ama kesmeye karar verdiyseniz KDV'siz dekont ya da makbuzla halledilemez; 24/c maddesi karşısında bu tutar KDV'nin konusuna girer.

## Yüzde 1 KDV'li malda örnek

Konya'da un ve bakliyat toptancılığı yapan bir limited şirket, 15 Nisan 2026'da bir markete 850.000 ₺ tutarında sevkiyat yapıyor. Ürünler yüzde 1 oranına tabi, fatura 850.000 + 8.500 = 858.500 ₺.

Vade 60 gün. Market ödemeyi 90 gün geciktiriyor. Sözleşmede gecikme faizi oranı kararlaştırılmadığı için TTK 1530 kapsamında 2026 yılı için geçerli olan yüzde 43 uygulanıyor.

Vade farkının hangi tutar üzerinden yürütüleceği mevzuatla değil sözleşmeyle belirlenir; aşağıdaki hesapta KDV hariç bedel esas alındı. KDV dahil bakiye üzerinden yürütmeyi tercih ediyorsanız bunu sözleşmeye yazmak ve her faturada aynı esasa bağlı kalmak gerekir.

850.000 × 0,43 × 90 ÷ 365 = **90.123,29 ₺**

Şimdi kritik satır:

| | Doğru uygulama | Sık yapılan hata |
|---|---|---|
| Vade farkı matrahı | 90.123,29 ₺ | 90.123,29 ₺ |
| Uygulanan KDV oranı | %1 | %20 |
| Hesaplanan KDV | 901,23 ₺ | 18.024,66 ₺ |
| Fatura toplamı | 91.024,52 ₺ | 108.147,95 ₺ |

Aradaki fark 17.123,43 ₺. Bu tutarın tamamı yersiz hesaplanmış vergidir. Alıcı bunu indirdiyse indirimi tartışmalı hâle gelir, satıcı beyan ettiyse geri alması için düzeltme yapması gerekir. Tek bir faturada, tek bir açılır menü seçiminden.

Vade farkının matrahını ve KDV'sini birlikte görmek için [vade farkı hesaplama](https://poneo.co/hesaplama/vade-farki) aracına tutarı, gün sayısını ve oranı girmeniz yeterli. Oran seçimini yaptıktan sonra brüt tutarı ayırmak isterseniz [KDV hesaplama](https://poneo.co/hesaplama/kdv) aracı iç ve dış yüzde hesabını ayrı ayrı verir.

## Oran değişikliği yaşanmışsa

İkinci hatanın nasıl doğduğunu görelim. Diyelim ki sattığınız ürün grubunun KDV oranı yıl ortasında bir Cumhurbaşkanı Kararıyla yüzde 10'dan yüzde 20'ye çıktı.

Teslim tarihi 20 Mayıs 2026, o gün geçerli oran yüzde 10. Bedel 600.000 ₺. Müşteri 75 gün geç ödüyor, vade farkı faturasını 12 Eylül 2026'da kesiyorsunuz ve o tarihte oran yüzde 20.

600.000 × 0,43 × 75 ÷ 365 = **53.013,70 ₺**

| | Teslim tarihindeki oran (%10) | Fatura tarihindeki oran (%20) |
|---|---|---|
| Hesaplanan KDV | 5.301,37 ₺ | 10.602,74 ₺ |

Doğru olan soldaki sütun. Fatura Eylül ayında kesilmiş olması oranı değiştirmez, çünkü vergiyi doğuran asıl olay mayıs ayındaki teslimdir.

Buradaki en sinsi taraf, hatanın ancak yıllar sonra fark edilmesi. Oran değişikliği yaşandığı dönemde açık kalan vadeli faturalar için kesilen tüm vade farkı faturaları aynı hatayı taşır ve bunlar bir incelemede toplu olarak karşınıza çıkar.

## Dönem başka, oran başka

En temiz ayrım şu iki cümlede:

**Oran** asıl teslim tarihine bağlıdır. **Beyan dönemi** vade farkı faturasının tarihine bağlıdır.

Yukarıdaki örnekte teslim mayısta yapılmış olsa da, vade farkı faturası eylülde kesildiği için Eylül dönemi KDV beyannamesine girer ve 28 Ekim'e kadar beyan edilir. Mayıs beyannamesini düzeltmezsiniz.

Faturanın ne zaman kesileceği de ayrı bir soru. Vergiyi doğuran olay, vade farkının hesaplanıp kesinleşmesidir; genellikle tahsilatın yapıldığı ya da farkın müşteriye bildirildiği andır. VUK 231/5 uyarınca faturanın bu tarihten itibaren azami yedi gün içinde düzenlenmesi gerekir. Yılın sonunu bekleyip biriken vade farklarını tek faturada toplamak, hem bu süreye hem de dönemsellik ilkesine aykırıdır.

Tutar sınırı konusunda da bir yanlış inanış var. VUK 232'deki 2026 için 12.000 ₺ olan fatura düzenleme haddi, yalnızca vergi mükellefi olmayanlara yapılan satışlarda gündeme gelir. Ticari işletmeler arasında tutar ne olursa olsun fatura zorunludur; 340 ₺'lik bir vade farkı için de fatura kesilir.

### Alıcı tarafında ne oluyor

Vade farkı faturasını alan taraf iki kayıt yapar. KDV'yi indirilecek KDV olarak kaydeder, matrahı finansman gideri olarak dönem giderlerine atar.

Buradaki risk oran hatasının aynadaki yansımasıdır. Size yüzde 20 KDV'li bir vade farkı faturası geldiyse ve asıl teslim yüzde 1 oranına tabiyse, faturadaki KDV'nin yüzde 1'e isabet eden kısmını indirebilirsiniz. Fazlası kanuna uygun hesaplanmış bir vergi değildir ve indirimi reddedilir. Yani hatayı satıcı yapmış olsa da bedelini alıcı da ödeyebilir.

Bu yüzden gelen vade farkı faturalarını işleme almadan önce hangi faturaya bağlı olduğunu ve o faturadaki oranı kontrol etmekte fayda var. İki oran uyuşmuyorsa faturayı düzeltmesi için satıcıya dönmek, indirimi tartışmalı bir belgeyi defterlere almaktan iyidir.

Kısmi tevkifata tabi bir işlemde vade farkı doğmuşsa, tevkifat da aynen ana işlemin oranıyla uygulanır. Yapım işi için 4/10 tevkifat yapılmışsa, o işe ilişkin vade farkı faturasında da 4/10 tevkifat gösterilir. Alt sınır burada yeniden aranmaz: asıl işlem tevkifata tabi olduktan sonra, vade farkının kendi tutarı 2026 için 12.000 ₺ olan fatura düzenleme sınırının altında kalsa bile tevkifat yapılır. Bu ayrıntı çok atlanıyor, çünkü ana işlemde alt sınıra bakma refleksi vade farkında da devreye giriyor.

## Faturaya yazılacak kalemler

Vade farkı faturasında matrahın nasıl bulunduğunu açıklayıcı bilgiler yazmak, hem müşteriyle çıkacak tartışmayı hem de olası bir incelemede yapılacak açıklamayı kısaltır. İlgili faturanın tarih ve numarası, vade tarihi, ödeme tarihi, gecikilen gün sayısı ve uygulanan yıllık oran satır açıklamasına girsin.

TTK 1530 ayrıca alacaklıya, faizden bağımsız olarak 2026 için 2.020 ₺ tutarında asgari giderim isteme hakkı tanır. Bu tutar bir teslim ya da hizmetin karşılığı olmadığı, tazminat niteliği taşıdığı için KDV'nin konusuna girmez ve vade farkı faturasının matrahına eklenmez. Ayrı değerlendirilmesi gerekir.

Muhasebe tarafında vade farkı geliri, faiz niteliği taşıdığı için 642 Faiz Gelirleri hesabında izlenmesi yaygındır. Alıcı tarafında ise finansman gideri olarak kaydedilir.

Vade farkı kesmek, geciken tahsilatın maliyetini müşteriye yansıtmanın tek yolu değil ve en etkilisi de değil. Faturayı kesmeden önce o gecikmenin size neye mal olduğunu [tahsilat gecikme maliyeti](https://poneo.co/hesaplama/tahsilat-gecikme-maliyeti) aracıyla görün; çoğu işletmede rakam, uygulanan vade farkı oranından yüksek çıkar. Vade takibini fatura bazında yürütmek de işi kolaylaştırır. PONEO'da her faturanın vadesi ve gecikme günü cari kartın üzerinde durduğu için, vade farkı faturasını keserken gün sayısını yeniden hesaplamak gerekmez.

## İlgili hesaplama araçları

- [Vade Farkı](https://poneo.co/hesaplama/vade-farki) — Vadeli satışta uygulanacak vade farkını ve peşin eşdeğerini hesaplayın.
- [KDV Hesaplama](https://poneo.co/hesaplama/kdv) — KDV dahil ve hariç tutarları %1, %10 ve %20 oranlarıyla anında çevirin.
- [Tahsilat Gecikme Maliyeti](https://poneo.co/hesaplama/tahsilat-gecikme-maliyeti) — Vadeli satışın ve gecikmenin yıllık faturasını, alacaklara bağlanan sermayeyi ve telafi eden vade farkını görün.

## Sık sorulan sorular

### Gecikme nedeniyle kestiğim vade farkı faturasında hangi KDV oranını uygulamam gerekir?

Asıl teslimin yapıldığı tarihte geçerli olan oranı uygularsınız, fatura tarihindeki oranı değil. Vade farkı ana işleme bağlı olduğu için yüzde 1 KDV'li bir gıda satışının vade farkı da yüzde 1'e tabidir. Refleksle genel oran olan yüzde 20'yi yazmak en sık yapılan hatadır.

### Vade farkı KDV matrahına dahil midir?

Evet. 3065 sayılı KDV Kanunu'nun 24/c maddesi vade farkı, fiyat farkı, faiz ve prim gibi unsurları matraha dahil sayar. Bu nedenle vade farkı için KDV'siz fatura düzenlenemez, tutar ne kadar küçük olursa olsun KDV hesaplanır.

### Vade farkı hangi dönemde beyan edilir?

Oran ile dönem farklı tarihlere bağlanır. Oran asıl teslim tarihine göre belirlenirken beyan, vade farkının hesaplanıp faturaya bağlandığı dönemde yapılır. Eylülde düzenlenen bir vade farkı faturası, teslim mayısta yapılmış olsa bile Eylül KDV beyannamesine girer ve 28 Ekim'e kadar beyan edilir.

---

Kaynak: https://poneo.co/blog/vade-farki-faturasinda-kdv-orani-hangi-tarih
Etiketler: vade farkı faturasında kdv oranı, vade farkı kdv matrahına dahil mi, KDV Kanunu 24/c vade farkı, gecikme nedeniyle vade farkı faturası ne zaman kesilir, yüzde 1 kdv'li malda vade farkı oranı, vade farkı hangi dönemde beyan edilir