# e-Defter Nedir, Kimler Zorunlu?

> e-Defter nedir, kimler tutmak zorunda, berat ne zaman yüklenir? 2026 denetim ölçütleriyle. PONEO'da e-Defter henüz yok — yol haritasında.

_e-Dönüşüm bilgi sayfası · yol haritası_ · https://poneo.co/e-donusum/e-defter

Yevmiye defteri ile defter-i kebirin, idarenin belirlediği standartta elektronik ortamda tutulması ve her döneme ait beratın yüklenmesidir. Kâğıt defterdeki noter tasdikinin yerini berat alır.

> **PONEO'da e-Defter henüz yok — yol haritasında.** Bu sayfa bir ürün tanıtımı değil, mevzuat anlatımıdır. PONEO panelinde bugün e-Defter oluşturma ya da berat yükleme YAPILAMAZ; defter ve berat işlemleriniz mali müşavirinizde, idarenin kendi uygulamaları üzerinden yürür. Aşağıda kimin kapsamda olduğunu ve yükümlülüğün nasıl işlediğini anlattık.

## Kısaca: e-Defter kimler için zorunlu?

e-Defter'in bağımsız bir ciro haddi yoktur. 01.01.2025 tarihinden itibaren bilanço esasına göre defter tutmak tek başına zorunluluk doğurur; anonim ve limited şirketler bu usule zorunlu olarak tabi olduğundan cirolarına bakılmaksızın kapsamdadır. e-Fatura'ya geçme zorunluluğu doğanlar ile TTK 397/4 kapsamında bağımsız denetime tabi şirketler de e-Defter tutar.

### Mevzuat özeti

| Ölçüt | Değer |
| --- | --- |
| Ciro haddi | Yok |
| Belirleyici ölçüt | Bilanço esası |
| Berat dönemi | İzleyen 4. ay |

## e-Defter nedir?

e-Defter, Vergi Usul Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu uyarınca tutulması zorunlu olan yevmiye defteri ile defter-i kebirin, belirlenen standartta elektronik ortamda hazırlanmasıdır. Dayanağı 1 Sıra No.lu Elektronik Defter Genel Tebliği'dir.

Kâğıt defterden en büyük farkı tasdikte: açılış ve kapanış tasdiki yerine, her döneme ait defterin özetini taşıyan BERAT dosyası yüklenir ve idarece imzalanıp geri alınır. Berat, defterin o dönemdeki hâlinin sonradan değişmediğini kanıtlar; defterin kendisini saklamak mükellefin sorumluluğunda kalır.

Zorunluluk 01.01.2025 tarihinden itibaren defter usulüne bağlandı: belirleyici olan ciro değil, bilanço esasına tabi olup olmadığınızdır. Berat, defterin ait olduğu dönemi izleyen 4. ayda — gelir vergisi mükelleflerinde ayın 10'u, kurumlar vergisi mükelleflerinde 14'ü sonuna kadar — yüklenir.

### e-Defter mi, Defter-Beyan mı?

İkisi aynı mükellefe uygulanmaz. Bilanço esasına tabi olanlar e-Defter tutar; işletme hesabı esası, serbest meslek ve basit usul mükellefleri idarenin Defter-Beyan Sistemi'ni kullanır. Defter sınıfınız değiştiğinde uygulama da değişir.

## Kimler için zorunlu?

- **Bilanço esasına tabi mükellefler — ciro şartı yok** — 01.01.2025 tarihinden itibaren bilanço usulünde defter tutan herkes kapsamdadır. Anonim ve limited şirketler bu usule zorunlu olarak tabidir; yeni kurulmuş ve hiç satış yapmamış olsalar bile e-Defter tutarlar.
- **e-Fatura'ya geçme zorunluluğu doğanlar** — e-Fatura uygulamasına geçmek ZORUNDA olan mükellefler e-Defter'e de geçer. Yükümlülük geçiş yılında değil, izleyen hesap döneminin başında başlar. İsteğe bağlı olarak e-Fatura'ya geçmiş olmak tek başına aynı sonucu doğurmaz.
- **Bağımsız denetime tabi şirketler** — TTK 397/4 kapsamındaki şirketler. 2026 ölçütleri: aktif toplamı 500.000.000 ₺, yıllık net satış hasılatı 1.000.000.000 ₺ ve çalışan sayısı 150. Üçünden en az ikisi art arda iki hesap döneminde aşılırsa şirket izleyen dönemde kapsama girer.
- **Kâr amacı gütmeyen tüzel kişiler — kapsam dışı** — VUK md.172-173 kapsamında defter tutma yükümlülüğü bulunmayan dernek, vakıf, sendika, oda, birlik, federasyon ve konfederasyon gibi kuruluşlar için bilanço esası maddesinden doğan bir e-Defter zorunluluğu yoktur (Elektronik Defter Genel Tebliği 3.2.1/3). Defter tutmakla yükümlü dernek ve vakıfların iktisadi işletmelerinden bilanço esasına göre defter tutanlar ise kapsamdadır.

Zorunlu olduğu hâlde başvurmayan mükellefin e-Defter hesabı idarece re'sen açılır; bu durumda kâğıt ortamda tutulan defterler hiç tutulmamış sayılır.

## İlgili ücretsiz hesaplama araçları

- [e-Defter Zorunluluğu](https://poneo.co/hesaplama/e-defter-zorunlulugu) — e-Defter kapsamında mısınız? Defter usulü, e-Fatura ve bağımsız denetim durumunuza göre öğrenin.
- [Defter Sınıfı](https://poneo.co/hesaplama/defter-sinifi) — İş hacminizi güncel hadlerle karşılaştırın; birinci mi ikinci sınıf tacir olduğunuzu ve sınıf değişikliğini görün.
- [Özel Usulsüzlük Cezası](https://poneo.co/hesaplama/ozel-usulsuzluk-cezasi) — Fatura kesmemenin, kâğıt e-belge düzenlemenin ve tevsik zorunluluğuna uymamanın güncel cezasını tespit sayısına ve mükellef grubuna göre hesaplayın.

## e-Defter hakkında sık sorulan sorular

### PONEO'da e-Defter tutabilir miyim?

Hayır. e-Defter PONEO'nun yol haritasında; panelde bugün defter oluşturma ya da berat yükleme bulunmuyor. PONEO ön muhasebe tarafını yürütür (e-Fatura, e-Arşiv, e-İrsaliye, e-SMM, cari, stok ve tahsilat takibi); defter ve berat işlemleri mali müşavirinizde kalır. Bu sayfa yükümlülüğü anlatmak için hazırlandı, bir özelliği tanıtmak için değil.

### e-Defter'de noter tasdiki gerekir mi?

Hayır. e-Defter'de açılış ve kapanış tasdikinin yerini berat alır: her döneme ait defterin özeti yüklenir, idarece imzalanıp geri alınır ve defterle birlikte saklanır. Noter tasdik masrafı bu nedenle ortadan kalkar; buna karşılık beratın süresinde yüklenmemesi ayrıca yaptırıma konudur.

### e-Defter ile e-Fatura aynı başvuruyla mı açılır?

Hayır, ikisi ayrı uygulamadır ve ayrı başvuru gerektirir. Aralarındaki bağ tek yönlüdür: e-Fatura'ya geçme zorunluluğu doğmak e-Defter yükümlülüğü de doğurur, tersi geçerli değildir. Bilanço esası nedeniyle e-Defter tutan bir mükellefin e-Fatura ciro haddini aşmış olması gerekmez.

### Dernek ve vakıflar e-Defter tutar mı?

Genel olarak hayır. VUK md.172-173 kapsamında defter tutma yükümlülüğü bulunmayan dernek, vakıf, sendika, oda, birlik ve federasyon gibi kuruluşların bilanço esası maddesinden doğan bir e-Defter zorunluluğu yoktur. Defter tutmakla yükümlü dernek ve vakıfların iktisadi işletmeleri ayrıdır: bilanço esasına göre defter tutuyorlarsa e-Defter zorunludur (Elektronik Defter Genel Tebliği 3.2.1/3). e-Fatura zorunluluğu ayrı bir bent olarak sayıldığından, böyle bir şart varsa durumunuzu vergi dairenizle teyit edin.

## Diğer e-Belge çözümleri

- [e-Fatura](https://poneo.co/e-donusum/e-fatura) — Alıcısı da e-Fatura mükellefi olan her satış, kâğıt yerine GİB sistemi üzerinden elektronik olarak faturalanır. Zorunluluk cirodan ya da sektörden doğar; geçiş bir kez yapılır, sonrası akışa döner.
- [e-Arşiv](https://poneo.co/e-donusum/e-arsiv) — e-Fatura sistemine kayıtlı OLMAYAN müşterilerinize kestiğiniz elektronik faturadır. 2026 itibarıyla tutar eşiği kalktı: kâğıt fatura artık istisna, elektronik belge kural.
- [e-İrsaliye](https://poneo.co/e-donusum/e-irsaliye) — Malın fiziksel sevkiyatını elektronik ortamda belgeleyen irsaliyedir. Kâğıt irsaliyenin aracıda unutulması, kaybolması ya da yolda denetimde bulunamaması sorunlarını kökten bitirir.
- [e-SMM](https://poneo.co/e-donusum/e-smm) — Serbest meslek erbabının tahsilat karşılığı düzenlediği makbuzun elektronik hâlidir. Stopaj ve KDV hesabı elle yapıldığında en çok hata üretilen belge — burada otomatik.
- [e-Gider Pusulası](https://poneo.co/e-donusum/e-gider-pusulasi) — Kâğıt ortamdaki gider pusulasının elektronik hâlidir. Vergi mükellefi olmayan kişilerden alınan mal ve hizmet karşılığında, satın alan taraf düzenler; belgeyi veren değil, alan yazar.

---

Kaynak: https://poneo.co/e-donusum/e-defter