Serbest Meslek Makbuzu (e-SMM) Hesaplama
Serbest meslek makbuzunda brütten stopajı ve KDV'yi ayırın; elinize geçecek net ücreti ve müşteriden tahsil edeceğiniz toplamı görün.
Son güncelleme:
Makbuzda üç ayrı tutar vardır
Karışıklığın kaynağı, bu üç tutarın birbirine karıştırılmasıdır:
- Brüt ücret: hizmetin bedeli, makbuzun üst satırı.
- Net ücret: brütten gelir vergisi stopajı düşüldükten sonra kalan, size ödenecek kısım.
- Tahsil edilecek toplam: net ücret + KDV. Müşterinin banka hesabınıza yatıracağı rakam budur.
Örnek hesaplama
| Örnek girdiler | |
|---|---|
| Hesap yönü | Brütten |
| Brüt ücret | 15.000,00 ₺ |
| KDV oranı | %20 |
| KDV istisnası | Yok |
| Hesap sonucu | |
| Brüt ücret | 15.000,00 ₺ |
| Gelir vergisi stopajı (%20) | − 3.000,00 ₺ |
| Net ücret (size ödenecek) | 12.000,00 ₺ |
| Hesaplanan KDV (brüt üzerinden) | 3.000,00 ₺ |
| Tahsil edilecek toplam (net ücret + KDV) | 15.000,00 ₺ |
| Netten modunda aynı net ücretten çıkan brüt | 15.000,00 ₺ |
| KDV istisnası olsaydı tahsil edilecek toplam | 12.000,00 ₺ |
Stopaj oranı ile KDV oranı aynı olduğunda tahsil edilecek toplam brüt ücrete eşit çıkar; bu bir tesadüftür, iki hesap birbirinden bağımsızdır. Örnek varsayımsaldır; kendi tutarınızı yukarıdaki hesaplayıcıya girin.
Stopaj kimden, KDV kime?
Stopaj sizin verginizdir ama ödeyen taraf keser ve sizin adınıza beyan eder; yıllık beyannamenizde mahsup edersiniz. KDV ise sizin verginiz değildir: müşteriden tahsil edip beyan edersiniz. Bu yüzden KDV brüt üzerinden hesaplanır ve stopajdan hiç etkilenmez.
Her makbuzda stopaj var mı?
Hayır. Stopaj yalnızca ödemeyi yapan tarafın vergi sorumlusu olduğu hâllerde kesilir — şirketler, kurumlar, gerçek usulde vergilendirilen tüccar ve serbest meslek erbabı gibi. Nihai tüketiciye düzenlediğiniz makbuzda stopaj olmaz; brüt ile net aynıdır ve yalnızca KDV eklenir.
Sık yapılan hatalar
- Net tutarı brüt gibi kesmek. Müşteri size 12.000,00 ₺ ödeyeceğini söylediğinde makbuzu bu tutarla brüt keserseniz stopajdan sonra elinize 9.600,00 ₺ geçer. Doğrusu, “Netten” modunda net ücreti girmektir: araç brütü 15.000,00 ₺ olarak bulur.
- KDV'yi net ücret üzerinden hesaplamak. KDV, işlemin karşılığı olan bedel yani brüt ücret üzerinden hesaplanır (KDV Kanunu md.20). Örnekte net ücretten 2.400,00 ₺ bulursanız gerçek KDV olan 3.000,00 ₺'nin 600,00 ₺ altında kalırsınız. Doğrusu, KDV'yi brüt ücretten hesaplayıp stopajdan bağımsız tutmaktır.
- KDV istisnasının stopajı da kaldırdığını sanmak. İstisna yalnızca KDV satırını siler: örnekte tahsil edilecek toplam 12.000,00 ₺ olur ve 3.000,00 ₺ stopaj yine kesilir. Doğrusu, stopajı ayrıca ve müşterinin vergi sorumlusu olup olmadığına göre değerlendirmektir.
- Makbuzu kâğıt düzenlemek. Vergiden muaf olmayan serbest meslek erbabı makbuzunu e-SMM olarak düzenler; e-SMM olarak düzenlenmesi gereken makbuzu matbu kâğıtla düzenleyenler hakkında Kanunda öngörülen cezai hükümler uygulanır (509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği IV.4.4 ve IV.4.6). Doğrusu, müşteri kâğıt isterse belgeyi yine elektronik düzenleyip çıktısını vermektir.
Bu aracın kullandığı mevzuat parametreleri
Değerler hesaplayıcının okuduğu tek kaynaktan geliyor; aracın sonucu ile aşağıdaki tablo ayrışamaz. Ham metin sürümü
KDV oranları
| Değer | Not |
|---|---|
| %20 | Genel oran |
| %10 | İndirimli oran (gıda, konaklama, bazı hizmetler…) |
| %1 | Temel gıda, gazete-dergi, bazı tarım ürünleri… |
Dayanak: 2007/13033 s. BKK (Mal ve Hizmetlere Uygulanacak KDV Oranlarının Tespitine İlişkin Karar) · Yürürlük: Karar RG 30.12.2007 / 26742, Karar 24/12/2007-2007/13033; oranlar 7346 s. CB Kararı ile, Yürürlük 10/07/2023 Resmî metin
İlgili hesaplama araçları
e-Defter kapsamında mısınız? Defter usulü, e-Fatura ve bağımsız denetim durumunuza göre öğrenin.
Hesaplae-DönüşümFatura Düzenleme HaddiBu satışta fatura mı fiş mi düzenlemeli, kâğıt mı e-Arşiv mi olmalı? Alıcıya ve tutara göre öğrenin.
Hesaplae-Dönüşüme-İrsaliye Zorunluluğue-İrsaliye kapsamında mısınız? Sektörünüze ve cironuza göre zorunluluğun doğup doğmadığını ve geçiş tarihini görün.
Hesaplae-Dönüşüme-Adisyon Zorunluluğue-Adisyon kapsamında mısınız? Ciro haddi olmadığı için bildirim esaslı işleyen zorunluluğu ve geçiş tarihinizi görün.
Hesapla