Kurumlar Vergisi Hesaplama

Ticari kârdan vergi matrahına

Bilançodaki kâr ile vergi matrahı aynı şey değildir. Muhasebe kârı, vergi kanunlarının kabul etmediği giderleri de içerir; bu yüzden matraha ulaşmak için bir düzeltme yapılır:

• + KKEG — kanunen kabul edilmeyen giderler (binek araç gider kısıtı, cezalar, bağış sınırını aşan kısım, örtülü sermaye faizi)
• − İstisna ve indirimler — iştirak kazancı istisnası, Ar-Ge indirimi, iştirak hissesi satış kazancı istisnası
• − Geçmiş yıl zararları — son 5 yıla ait, beyannamede gösterilmiş zararlar

Kalan tutar kurumlar vergisi matrahıdır ve genel oran bu matraha uygulanır.

Yurt içi asgari kurumlar vergisi nedir?

7524 sayılı Kanun'la getirilen ve 2025 hesap döneminden itibaren uygulanan kurala göre, hesaplanan kurumlar vergisi; indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancının %10'undan az olamaz.

Amaç, istisnalar nedeniyle vergi ödemeyen ya da çok az ödeyen kurumların asgari bir vergi yüklenmesini sağlamaktır. Bu yüzden istisnalarınız yüksekse normal hesaplama düşük bir vergi verse bile ödeyeceğiniz tutar asgari sınıra yükselir. “Önceki kurum kazancı”, ticari bilanço kârına (ya da zararına) kanunen kabul edilmeyen giderlerin eklenmesiyle bulunur; bu tutar sıfır ya da negatifse asgari vergi doğmaz. Matrah istisnalarla sıfıra inse bile asgari vergi hesaplanır.

Araç iki hesabı da yapar ve hangisinin geçerli olduğunu açıkça gösterir; asgari vergi devreye girdiğinde sonuç ekranında uyarı çıkar. Kanunun 32/C-2 maddesinde sayılan istisna ve indirimler asgari vergi tabanından da düşülür; araç hangi kalemlerinizin listede olduğunu bilmez, o tutarı ayrı bir alana siz yazarsınız.

Beyan ve ödeme

Kurumlar vergisi beyannamesi, hesap dönemini izleyen 4. ayın sonuna kadar verilir ve vergi aynı süre içinde tek seferde ödenir. Yıl içinde üçer aylık dönemlerde ödenen geçici vergi bu tutardan mahsup edilir; fazla ödenen kısım iade edilir ya da diğer vergi borçlarına mahsup edilebilir.

Örnek hesaplama

Kurgusal bir şirket düşünelim: kârının büyük bölümünü bir istisnayla matrahtan düşüyor. İstisna, iştirak hissesi satış kazancı gibi yurt içi asgari vergi tabanından düşülmeyen bir kalem olarak düşünülmüştür; bu yüzden asgari vergi tabanı kâr ile KKEG toplamıdır.

Şirket kurgusaldır; gerçek bilançoda kâr, KKEG, istisna ve mahsup tutarları hangi hesabın geçerli olacağını belirler.

Sık yapılan hatalar

• Yalnızca normal hesabı ödemek. Örnekte normal hesap 875.000,00 ₺ verir, ama asgari vergi 1.050.000,00 ₺ olduğu için tahakkuk eden vergi 1.050.000,00 ₺'dir; normal hesaba bakıp ödeme yapan 175.000,00 ₺ eksik öder (KVK md.32/C).
• Asgari vergi tabanında KKEG'yi unutmak. Taban, ticari bilanço kârına kanunen kabul edilmeyen giderlerin eklenmesiyle bulunur (md.32/C-6). Örnekte yalnızca kârı esas alan hesap asgari vergiyi 1.000.000,00 ₺ bulur; doğrusu 1.050.000,00 ₺'dir.
• Matrah sıfır diye vergi doğmadığını sanmak. Aynı şirketin istisnası kâr ile KKEG toplamını aşsa matrah 0,00 ₺ olur ve normal hesap 0,00 ₺ verir; ama istisna listede değilse asgari vergi tabanı 10.500.000,00 ₺ kalır ve 1.050.000,00 ₺ tahakkuk eder (md.32/C-1).
• Tabandan düşülen istisnaları karıştırmak. Kanun, iştirak kazançları istisnası, serbest bölge kazançları ve Ar-Ge ve tasarım indirimleri gibi bazı kalemlerin asgari vergi tabanından da düşülmesine izin verir (md.32/C-2); hisse satış kazancı gibi diğer kalemler düşülmez. Geçmiş yıl zararı bu listede yoktur: Tebliğ (32.5.4) zararın tabandan düşülmesine izin vermez, Danıştay 3. Daire ise bu hükmü 25.11.2025 tarihli kararıyla iptal etti (E.2024/5700, K.2025/4831); karara temyiz yolu açıktı ve yayımlanan Tebliğ metni değişmedi, bu yüzden konu tartışmalıdır. Araç, seçeneği açmadıkça Tebliğ'i izler. Listedeki tutarı aracın ayrı alanına yazın; yazmazsanız taban fazla görünür.
• Geçmiş yıl zararlarını topluca göstermek. Zararlar beyannamede her yıla ilişkin tutar ayrı ayrı gösterilmek şartıyla indirilir ve 5 yıldan fazla nakledilen zarar indirilemez (KVK md.9).