2026 yılında elde edilen kâr payında beyan haddi 400.000 TL'dir, ama hadde giren tutar aldığınız brüt kâr payı değildir. Kâr payının yarısı gelir vergisinden istisna olduğu için beyana yalnızca brütün yarısı girer. Buradan çıkan sonuç şu: brüt 800.000 TL'ye kadar dağıtımda yıllık beyanname vermeniz gerekmez, kesilen %15 stopaj nihai vergi olur.
Haddi ham hâliyle okumak hataya götürür#
İki ayrı kural aynı anda çalışıyor ve tek başına okununca ikisi de yanlış sonuç veriyor.
Birincisi GVK 22/3: tam mükellef kurumlardan elde edilen kâr paylarının yarısı gelir vergisinden istisnadır. İkincisi GVK 86/1-c: tevkifata tabi menkul sermaye iratları, vergiye tabi gelir toplamı gelir vergisi tarifesinin ikinci gelir dilimindeki tutarı aşmıyorsa beyan edilmez. 2026 tarifesinde bu tutar 400.000 TL.
İkisini birleştirince eşik ikiye katlanıyor. 800.000 TL brüt kâr payı alan bir ortağın beyana girecek tutarı 400.000 TL'dir ve bu, haddi aşmaz — aşmadığı için de beyanname verilmez. 800.001 TL'de beyana giren tutar 400.000,50 TL olur ve zorunluluk doğar.
Dağıtan şirket açısından ise mekanizma değişmez. Stopaj her hâlükârda brüt tutar üzerinden %15 oranında kesilir ve kesintinin yapıldığı ayı izleyen ayın 26'sına kadar muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle beyan edilip ödenir. İstisna, ortağın beyan tarafındaki bir hakkıdır, stopajı azaltmaz.
Haddin bir tık altı ve bir tık üstü#
Sayılara bakalım. İki ortak, aynı şirketten farklı tutarlarda kâr payı alıyor.
Ortak A — brüt 800.000 TL. Stopaj 120.000 TL, eline geçen 680.000 TL. Beyana girecek tutar 400.000 TL, had aşılmıyor, beyanname yok. Ödediği toplam vergi 120.000 TL, yani brüt üzerinden tam %15.
Ortak B — brüt 850.000 TL. Stopaj 127.500 TL, eline geçen 722.500 TL. Beyana girecek tutar 425.000 TL, had aşıldı, beyanname zorunlu.
Beyanname üzerinden hesaplanan vergi, ücret dışı gelirler için geçerli 2026 tarifesiyle:
- İlk 190.000 TL için %15 → 28.500 TL
- 190.000 – 400.000 TL arası 210.000 TL için %20 → 42.000 TL
- 400.000 – 425.000 TL arası 25.000 TL için %27 → 6.750 TL
- Hesaplanan vergi: 77.250 TL
Mahsup edilecek stopaj 127.500 TL. Hesaplanan vergi bunun altında kaldığı için aradaki 50.250 TL iade edilir. Ortak B'nin toplam nakdi 722.500 + 50.250 = 772.750 TL.
Yani 50.000 TL daha fazla kâr payı alan ortak, eline 92.750 TL daha fazla nakit geçirmiş oluyor. Beyanname vermek burada bir yük değil, bir hak. Kâr payı ve temettü hesaplama aracına brüt tutarı girdiğinizde stopaj, istisna ve mahsup zinciri bu sırayla kuruluyor.
Stopajın tamamı mahsup edilir, yarısı değil#
Uygulamada en sık yapılan hata burada. Kâr payının yarısı istisna olduğuna göre stopajın da yarısının mahsup edileceği düşünülüyor. Kanun bunun tersini söylüyor: beyan edilmesi hâlinde, istisnaya isabet eden kısım dahil stopajın tamamı hesaplanan vergiden mahsup edilir.
İadenin sebebi tam olarak bu asimetri. Vergi matrahın yarısı üzerinden hesaplanıyor ama stopaj tamamı üzerinden kesilmiş oluyor. Hesaplanan vergi çoğu tutarda stopajın altında kalıyor ve fark mükellefe dönüyor.
Mahsup fazlası nakden iade alınabildiği gibi, mükellefin diğer vergi borçlarına da mahsup edilebilir. Beyan izleyen yılın mart ayının son gününe kadar verilir; ödeme çıkarsa iki taksitte, mart ve temmuz aylarının son günü ödenir.
Beyan hangi noktada avantajlı olmaktan çıkıyor#
Beyan etmenin iade doğurduğu doğru — ama sonsuza kadar değil. Kırılma noktası, tarife üzerinden hesaplanan verginin stopaja eşitlendiği yerdedir.
Beyana giren matrah brütün yarısı olduğu için, %15'lik stopaj matraha oranlandığında %30'a denk gelir. Dolayısıyla soru şuna iner: tarife, matrah üzerinde ne zaman %30 efektif orana ulaşır? 2026 tarifesinde bu nokta 2.350.000 TL'lik matrahta gerçekleşir.
Kontrol edelim. Matrah 2.350.000 TL için hesaplanan vergi: 28.500 + 42.000 + (600.000 × %27 =) 162.000 + (1.350.000 × %35 =) 472.500 = 705.000 TL. Bu matraha karşılık gelen brüt kâr payı 4.700.000 TL ve onun %15 stopajı da tam 705.000 TL. İki taraf eşitleniyor.
| Brüt kâr payı | Beyana giren tutar | Kesilen stopaj | Hesaplanan vergi | Sonuç |
|---|---|---|---|---|
| 800.000 ₺ | 400.000 ₺ | 120.000 ₺ | beyan yok | stopaj nihai |
| 850.000 ₺ | 425.000 ₺ | 127.500 ₺ | 77.250 ₺ | 50.250 ₺ iade |
| 1.600.000 ₺ | 800.000 ₺ | 240.000 ₺ | 178.500 ₺ | 61.500 ₺ iade |
| 4.700.000 ₺ | 2.350.000 ₺ | 705.000 ₺ | 705.000 ₺ | ne iade ne ek vergi |
| 6.000.000 ₺ | 3.000.000 ₺ | 900.000 ₺ | 932.500 ₺ | 32.500 ₺ ek ödeme |
Brüt 4.700.000 TL'nin altındaki her dağıtımda beyan iade doğurur. Üstünde ek vergi çıkmaya başlar, ama fark uzun süre küçük kalır.
"Dağıtımı ikiye bölün" tavsiyesi çoğu zaman para kaybettiriyor#
Kâr dağıtım kararı alınırken sık duyulan öneri, tutarı iki takvim yılına yayıp beyan haddinin altında kalmaktır. Sayıya döküldüğünde bu tavsiye çoğu durumda tersine çalışıyor.
1.600.000 TL brüt kâr payını tek yılda dağıtan ortak: stopaj 240.000 TL, beyana giren 800.000 TL, hesaplanan vergi 178.500 TL, iade 61.500 TL. Toplam vergi yükü 178.500 TL, brüte oranı %11,16.
Aynı tutarı iki yıla bölüp yılda 800.000 TL alan ortak: her yıl 120.000 TL stopaj, iki yılda 240.000 TL. Had aşılmadığı için beyanname verilemez ve iade de alınamaz. Toplam vergi yükü 240.000 TL, brüte oranı %15.
Fark 61.500 TL — bölen kaybediyor. Sebebi basit: haddin altında kalmak beyanname vermekten kurtarır ama aynı zamanda iade hakkından da mahrum bırakır. Beyan bir tercih değildir; had aşılmıyorsa beyan edilmez, aşılıyorsa edilir. İki durumda da isteğe bağlı bir kapı yoktur.
Bölmenin gerçekten mantıklı olduğu durum, brüt tutarın 4.700.000 TL'yi belirgin biçimde aştığı ve tarifenin üst dilimlerine girildiği dağıtımlardır. Orada da hesap yapmadan karar verilmemeli. Gelir vergisi hesaplama aracıyla iki senaryoyu yan yana koymak birkaç dakikalık iş.
Stopaj hangi anda doğuyor, gelir hangi yıla ait#
İki tarih birbirine karışıyor: genel kurulun kâr dağıtım kararı aldığı tarih ve kâr payının fiilen ödendiği tarih. Stopajı doğuran ikincisidir. Genel kurul mayısta karar alıp ödemeyi eylülde yaparsa, stopaj eylül ayına ait muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle beyan edilir.
Burada gözden kaçan nokta hesaben ödeme. Kâr payının ortağın cari hesabına alacak kaydedilmesi de ödeme sayılır. Parayı bankadan çekmediği için stopajın doğmadığını düşünen ortak, aslında kaydın yapıldığı ayda vergiyi doğurmuş olur.
Gelirin hangi yıla ait olduğu da aynı mantıkla belirlenir. Kâr payı, ortağın eline geçtiği yılın geliridir. 2025 kârını 2026 içinde dağıtan bir şirkette ortak bu tutarı 2026 geliri olarak değerlendirir, 2026 haddiyle ölçer ve gerekiyorsa Mart 2027'de beyan eder. Kârın hangi yıla ait olduğu ortağın beyanını etkilemez.
Hadde yalnızca kâr payı girmiyor#
400.000 TL'lik sınır kâr payına özgü bir sınır değil, beyana tabi gelir toplamına bakan bir sınır. Başka bir deyişle diğer gelirleriniz de bu terazide.
Diyelim ki bir ortak 700.000 TL brüt kâr payı aldı ve ayrıca bir dükkânını kiraya vererek yıllık 120.000 TL brüt kira geliri elde etti. Kâr payından beyana giren 350.000 TL. Kira tarafında götürü gider yöntemiyle safi irat 102.000 TL. Toplam 452.000 TL ve had aşılmış oluyor — tek başına bakıldığında ikisi de sınırın altında kalmasına rağmen.
Bu durumda her iki gelir de beyan edilir. Hesaplanan vergi 84.540 TL, mahsup edilecek stopaj ise kâr payından 105.000 TL ve kira ödemesinden %20 oranıyla 24.000 TL olmak üzere toplam 129.000 TL. Sonuç yine iade: 44.460 TL.
Ortağın birden fazla şirketten kâr payı alması hâlinde de hepsi toplanır. Beyanname döneminde bu kalemleri tek tek toplamak yerine, yıl boyunca gelen stopaj ve hakediş belgelerini kaydeden bir ön muhasebe düzeninden — PONEO'da olduğu gibi — dökmek, mart ayında geriye dönük belge aramayı ortadan kaldırıyor.
Dağıtım kararından önce bakılacak iki nokta#
Kâr dağıtılmadığı sürece stopaj doğmaz. Kurum kazancı üzerinden %25 kurumlar vergisi ödenir ve iş orada biter; kalan tutar şirkette kalır. Dağıtım anında ise %15 stopaj devreye girer ve toplam yük belirginleşir: 100 TL kurum kazancından 25 TL kurumlar vergisi çıkar, kalan 75 TL dağıtılırsa 11,25 TL stopaj kesilir, ortağın eline 63,75 TL geçer. Efektif toplam yük %36,25. Kârın sermayeye eklenmesi hâlinde ise stopaj doğmaz; şirkette büyümek ile ortağa aktarmak arasındaki fark tam olarak bu 11,25 puandır. Kurum tarafındaki yükü görmek için kurumlar vergisi hesaplama aracı kullanılabilir.
İkinci nokta ticaret hukuku tarafında. TTK 519 uyarınca yıllık kârın %5'i, ödenmiş sermayenin %20'sine ulaşana kadar genel kanuni yedek akçeye ayrılır. Pay sahiplerine %5 oranında kâr payı ödendikten sonra dağıtılacak toplam tutarın %10'u da ikinci tertip yedek akçe olarak ayrılır. Genel kurul kararında bu ayrımlar yapılmadan dağıtılan tutar, sonradan düzeltilmesi zahmetli bir sorun doğurur.
Yürürlükteki tarife, hadler ve stopaj oranları için Gelir İdaresi Başkanlığı sitesindeki mevzuat bölümü esas alınmalıdır.
- kâr payı beyan sınırı 2026
- temettü beyannamesi ne zaman verilir
- kâr payı yarım istisna
- kâr payı stopajı %15 mahsup
- menkul sermaye iradı beyan haddi
