Binek Araçta ÖTV ve KDV: Gider Yazmak mı, Maliyete Eklemek mi?

Vergiler 2026 limitlerinin içinde kalıyorsa gider yazmak kazandırır. ÖTV ve KDV toplamı 1.200.000 TL'yi, aracın vergisiz bedeli 1.380.000 TL'yi aşmıyorsa iki yolun beş yıllık toplam indirimi kuruşu kuruşuna aynıdır; gider yolu bu tutarın büyük kısmını daha ilk yıl kullandırır. Bu iki sınırdan biri aşıldığı anda tablo döner, çünkü maliyete ekleme yolunun tavanı 2.600.000 TL'dir.

Tercih satın alma kaydında yapılır, sonra geri alınmaz#

Şirkete binek otomobil girdiğinde muhasebenin iki soruyu birden cevaplaması gerekir: ödenen ÖTV ile KDV nereye yazılacak ve araç hangi bedel üzerinden itfa edilecek. GVK 40/1'in parantez içi hükmü burada bir tercih hakkı tanır. Vergiler doğrudan gider yazılabilir, ya da aracın maliyetine eklenip amortisman yoluyla itfa edilebilir.

Tercih iktisap döneminde kullanılır ve aracın ömrü boyunca sürer. Mart ayında verilen bir karar, 2030 yılının amortisman tutarını da belirler. Aynı şekilde amortismana esas bedel limiti de aracın iktisap edildiği yıla çivilenir; 2026'da alınan bir araç, 2029'da limitler yükselse bile 2026 tutarlarıyla itfa edilmeye devam eder. Kiralama limitiyle karıştırmayın: kiralamada her yıl o yılın tutarı geçerlidir, satın almada iktisap yılı esastır.

Bir de üçüncü bir yol var ama çoğu KOBİ için kapalı. KDV Kanunu 30/b uyarınca binek otomobil alımında yüklenilen KDV kural olarak indirilemez; indirim hakkı yalnızca faaliyeti araç kiralamak ya da işletmek olan mükelleflere tanınmıştır. O mükellefler KDV'yi indirir, ÖTV'yi maliyete ekler ve vergisiz bedel tavanına tabi olur.

2026'nın üç sayısı ve her birinin baktığı yer#

332 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2026 için belirlenen tutarlar şunlar:

Sayılara tek tek bakınca bir şey görünmüyor. Yan yana koyunca görünüyor: gider yolunun toplam kapasitesi 1.200.000 + 1.380.000 = 2.580.000 TL, maliyet yolunun kapasitesi ise 2.600.000 TL. Aradaki 20.000 TL'lik fark, iki yolun teorik tavan farkıdır. Asıl mesele hangi aracın hangi tavana çarptığı.

Limitlerin içinde kalan araç: fark yalnızca zamanlama#

Bursa'da makine yedek parçası ticareti yapan bir limited şirket, Mart 2026'da bir otomobil aldı. Aracın ÖTV ve KDV hariç bedeli 1.150.000 TL, faturada görünen ÖTV ile KDV toplamı 1.058.000 TL, anahtar teslim bedel 2.208.000 TL. Faydalı ömür beş yıl.

Gider yolu. 1.058.000 TL'lik vergi, 1.200.000 TL'lik tavanın altında olduğu için tamamı gider yazılır. Aktifleştirilen bedel 1.150.000 TL, o da 1.380.000 TL tavanının altında. Yıllık amortisman 230.000 TL. Ancak binek otomobillerde VUK 320 gereği kıst amortisman uygulanır: aracın aktife girdiği ay tam ay sayılır ve yalnızca kalan aylar için amortisman ayrılır. Mart iktisabında bu 10 aydır, yani ilk yıl 191.666,67 TL. Toplam ilk yıl indirimi 1.249.666,67 TL.

Maliyet yolu. Aktifleştirilen bedel 2.208.000 TL, 2.600.000 TL tavanının altında. Yıllık amortisman 441.600 TL, kıst uygulamasıyla ilk yıl 368.000 TL.

Beş yılın sonunda iki yol da 2.208.000 TL'yi indirmiş olur. Kıst nedeniyle ayrılamayan bakiye, itfa süresinin son yılında tamamen yok edilir; toplam değişmez. Ama ilk yıl aradaki fark 881.666,67 TL matrahtır. %25 kurumlar vergisi oranıyla bu, 220.416,67 TL'lik verginin dört yıl sonraya ertelenmesi demektir. Ödemediğiniz vergi işletmenizde kalır. Aracın alındığı yılda kâr yüksekse bu erteleme, geçici vergi dönemlerinde ödenecek tutarı da doğrudan aşağı çeker; geçici vergi tahakkukunun kurumlar vergisiyle ilişkisini görmek isteyen okur için burası kritik.

Limit aşıldığında ne oluyor#

İki senaryoyu yan yana koyalım. İkisi de tavanları zorluyor ama sonuçları taban tabana zıt.

Yüksek vergili araç. Vergisiz bedel 1.800.000 TL, ÖTV ile KDV toplamı 2.088.000 TL, anahtar teslim 3.888.000 TL. Gider yolunda vergilerin yalnızca 1.200.000 TL'si gider yazılır, 888.000 TL doğrudan KKEG olur. Amortismana esas bedel 1.380.000 TL'ye kırpılır. Toplam indirim 2.580.000 TL. Maliyet yolunda ise 2.600.000 TL indirilir. Fark 20.000 TL, vergi karşılığı 5.000 TL. Buna karşılık gider yolu ilk tam yılda 1.476.000 TL indirirken maliyet yolu 520.000 TL indirir. 5.000 TL'lik kalıcı kayıp, 239.000 TL'lik verginin yıllarca ertelenmesinin yanında önemsiz kalır. Burada gider yolu tercih edilir.

Düşük vergili ama pahalı araç. Vergisiz bedel 2.000.000 TL, ÖTV ile KDV toplamı 700.000 TL, toplam 2.700.000 TL. Elektrikli ve düşük motor gücündeki araçlarda bu yapı sık görülür. Gider yolunda 700.000 TL'lik verginin tamamı yazılır — ama 1.200.000 TL'lik hakkın 500.000 TL'si boşa gider, çünkü ödenmemiş vergiyi gider yazamazsınız. Amortismana esas bedel yine 1.380.000 TL'ye kırpılır. Toplam indirim 2.080.000 TL. Maliyet yolunda ise 2.600.000 TL indirilir. Aradaki fark 520.000 TL, vergi karşılığı 130.000 TL ve bu fark geri gelmez.

Tablonun ikinci satırı kırılma noktasıdır. Vergisiz bedel tam 1.380.000, vergiler tam 1.200.000 TL olduğunda iki yol da 2.580.000 TL indirir ve gider yolu zamanlama avantajını bedava alır.

Matematiksel olarak maliyet yolu toplamda hiç kaybetmez#

Kâğıt üstünde şu doğrudur: maliyete ekleme yolunun toplam indirimi, gider yazma yolunun toplam indirimine her zaman eşit ya da ondan büyüktür. Sebebi basit — gider yolu iki ayrı tavana birden çarpar, maliyet yolu tek bir tavana çarpar ve o tavan diğer ikisinin toplamından yüksektir. Gider yolunun tek üstünlüğü hız. Dolayısıyla karar şuraya iner: gider yolunun kaybettirdiği kalıcı vergi, ertelediği verginin işletmeye sağladığı nakit değerinden büyük mü, küçük mü? Aracın vergisiz bedeli 1.380.000 TL'nin altındaysa kayıp sıfırdır ve sorunun cevabı bellidir. Üstündeyse hesap yapmak gerekir; binek araç gider kısıtlaması hesaplama aracına iki senaryoyu da girip KKEG farkını görmek en hızlı yol.

İkinci elde tercih hakkı yok#

Galeriden ya da bir başka şirketten alınan araçta ÖTV ayrıca ödenmez, bedelin içine gömülüdür. Bu yüzden ikinci el iktisapta gider yazılacak bir vergi kalemi de yoktur; araç doğrudan vergiler dahil bedelle aktifleştirilir ve 2.600.000 TL'lik tavana tabi olur. Yeni araçta karar veren mükellef, ikinci elde yalnızca bedelin tavanı aşıp aşmadığına bakar. Amortisman hesaplama aracında faydalı ömrü beş yıl seçip kıst ayı işaretlediğinizde ilk yıl tutarı da doğru çıkar.

Aracın geri kalanı: %70 kuralı ve MTV istisnası#

Satın alma kararı verildikten sonra her yıl tekrarlayan üç kalem var ve ikisi sık karıştırılıyor.

Akaryakıt, bakım, onarım, sigorta, otopark ve lastik gibi cari giderlerin yalnızca %70'i indirilir. Kalan %30 KKEG'dir. Bu oran amortismana uygulanmaz — amortisman zaten kendi tavanıyla sınırlanmıştır, ayrıca %70'e tabi tutulmaz.

Motorlu taşıtlar vergisi ise %70 kuralının tamamen dışındadır. MTV Kanunu madde 14 gereği (I) ve (I/A) sayılı tarifedeki taşıtların vergisi matrahtan indirilemez; yani binek otomobilin MTV'sinin %70'i değil, tamamı KKEG olarak kayda alınır. Trafik cezaları için de aynı sonuç geçerlidir. Yılda iki taksitte ödenen bu tutarların yıl sonunda toplanıp tek kalemde KKEG'e atılması, geçici vergi dönemlerinde matrahın eksik hesaplanmasına yol açar. Fişleri ay ay ayrıştırıp KKEG etiketiyle kaydeden bir ön muhasebe düzeni, PONEO gibi araçlarda bunu kayıt anında hallediyor ve dönem sonunda geriye dönük ayıklama derdi kalmıyor. MTV'nin hangi tarifeye göre indirilemediğini, istisnaları ve 2026 artışını şirket aracının MTV'si gider yazılır mı yazısında ayrıca ele aldık; aracınızın yıllık MTV tutarını ve taksitlerini ise MTV hesaplama aracı motor hacmi ve model yılına göre veriyor.

Karar verirken bakılacak sıra#

Önce aracın vergisiz bedelini 1.380.000 TL ile karşılaştırın. Altındaysa gider yolunu seçin, tartışma bitti. Üstündeyse ödenen ÖTV ve KDV toplamının 1.200.000 TL'ye ne kadar yaklaştığına bakın; vergi tutarı bu rakama yakınsa gider yolunun kaybı küçük kalır ve erken indirim avantajı ağır basar. Vergi tutarı düşük, bedel yüksekse maliyete ekleyin.

Ve kararı fatura kaydından önce verin. Aracın aktife alınma kaydı yapıldıktan sonra yöntemi değiştirmek, beş yıl boyunca sürecek bir tercihi düzeltmek anlamına gelir ve düzeltme beyannamesiyle geri alınabilecek bir şey değildir.

Güncel tebliğ metinleri ve hadler için Gelir İdaresi Başkanlığı sitesindeki mevzuat bölümü esas alınmalıdır.

• binek araç ötv kdv gider mi maliyet mi
• binek otomobil amortisman tavanı 2026
• şirket aracı ÖTV KDV gider yazma
• binek araç KKEG hesabı
• araç alımında vergi tercihi