İmalatçı ile Ticaretçi Arasındaki 990 TL'lik Asgari Ücret Farkı

2026'da brüt asgari ücretli bir çalışan imalat işletmesine ayda 39.223,13 TL'ye, imalat dışı bir işletmeye 40.214,03 TL'ye mal oluyor. Aradaki 990,90 TL'nin tek sebebi var: 7566 sayılı Kanun, imalat dışı sektörlerde işveren prim indirimini 4 puandan 2 puana düşürdü. İmalatta indirim 5 puan olarak duruyor.

Ocak bordrosunu kesen çoğu kişi bu farkı bir hesaplama hatası sandı. Değil. Aynı brüt ücret, aynı prim oranları, aynı kesintiler — değişen tek şey iş yerinin faaliyet koduna göre uygulanan teşvik puanı.

İki bordro yan yana#

2026 brüt asgari ücreti 33.030 TL, net tutarı 28.075,50 TL. Çalışan tarafındaki kesintiler her iki işletmede de birebir aynı: %14 SGK primi (4.624,20 TL) ve %1 işsizlik sigortası (330,30 TL). Gelir vergisi ve damga vergisi asgari ücret istisnası kapsamında kaldığından net ücret değişmiyor.

Ayrışma işveren tarafında başlıyor. İşveren SGK payı %21,75, işsizlik sigortası işveren payı %2; toplam %23,75. Brüt üzerinden 7.844,63 TL. Teşvik bu tutardan düşülüyor.

Hesabın kendisi basit: 33.030 × 0,05 = 1.651,50 TL, 33.030 × 0,02 = 660,60 TL. Aradaki 990,90 TL, brüt ücretin tam olarak %3'ü.

Teşviksiz bir iş yerinde — yani borcu nedeniyle indirimden yararlanamayan işverende — maliyet 40.874,63 TL'ye çıkıyor. Bu üç senaryoyu kendi ücret seviyenizle karşılaştırmak için asgari ücret işveren maliyeti hesaplama aracında teşvik seçeneğini değiştirmeniz yeterli.

Fark asgari ücrete özgü değil#

Konu asgari ücret üzerinden konuşulduğu için çoğu işveren farkı sabit bir rakam sanıyor. Değil. İndirim, prime esas kazancın tamamına uygulanıyor; dolayısıyla fark ücretle birlikte büyüyor.

Brüt 60.000 TL kazanan bir satış müdürünü ele alalım:

• İşveren SGK payı: 60.000 × 0,2175 = 13.050 TL
• İşsizlik işveren payı: 60.000 × 0,02 = 1.200 TL
• İmalatta 5 puan indirim: 3.000 TL → ödenecek prim 11.250 TL
• İmalat dışında 2 puan indirim: 1.200 TL → ödenecek prim 13.050 TL

Aylık fark 1.800 TL. Yine prime esas kazancın %3'ü. Kural şu: fark her zaman PEK'in %3'üdür ve prime esas kazanç üst sınırına — 2026'da aylık 297.270 TL, günlük 9.909 TL — kadar büyümeye devam eder.

Bu, yüksek ücretli teknik kadro çalıştıran ticaret ve hizmet işletmelerinde toplam yükü hızla kabartıyor. On kişilik bir yazılım ekibinde ortalama brüt 90.000 TL ise aylık fark 27.000 TL, yıllık 324.000 TL.

Makas 2026'da üç katına açıldı#

Sektörler arası fark yeni değil, ama büyüklüğü yeni. 2025'te imalatta 5, imalat dışında 4 puan indirim uygulanıyordu; yani aradaki fark 1 puandı. 2026'da imalat dışı 2 puana inince fark 3 puana çıktı.

Bu, imalat dışı işverenin maliyetinin üç katına çıktığı anlamına gelmiyor. Anlamı şu: rakip bir imalat işletmesiyle aranızdaki prim avantajı farkı üç katına genişledi. Aynı işi yapan, aynı ücreti ödeyen iki işletmeden biri artık diğerine göre prime esas kazancın %3'ü kadar daha ucuza çalışıyor.

Fiyat rekabetinin sıkı olduğu alanlarda bu fark doğrudan marja yansıyor. Personel maliyetinin ciroya oranı %30 olan bir hizmet işletmesinde 3 puanlık prim farkı, yaklaşık 0,7 puanlık bir brüt kâr marjı kaybına denk geliyor.

Saat başına maliyet olarak bakınca#

Aylık rakamlar bazen soyut kalıyor. Aylık ücreti saat ücretine çevirirken kullanılan katsayı 225 saat — 30 gün × 7,5 saat. Bu katsayıyla asgari ücretli bir çalışanın işverene saatlik maliyeti:

• İmalat: 39.223,13 / 225 = 174,33 ₺/saat
• İmalat dışı: 40.214,03 / 225 = 178,73 ₺/saat

Saat başına fark 4,40 TL. Küçük görünüyor; ancak saatlik maliyet üzerinden fiyatlama yapan servis, montaj, temizlik ve danışmanlık işletmelerinde tarifenin doğrudan girdisi bu rakam. 2025 tarifesiyle çalışmaya devam eden bir işletme, her saatte kendi cebinden ödüyor.

Fazla çalışmada tablo daha da açılıyor. 45 saati aşan çalışma %50 zamlı ücretlendirildiği için zamlı saat ücreti de aynı oranda yükseliyor ve prim farkı zamlı tutar üzerinden büyüyor.

Yirmi kişilik bir ekipte sessiz zam#

Asgari ücretli 20 kişi çalıştıran bir toptancıyı düşünelim:

• Aylık fark: 990,90 × 20 = 19.818 TL
• Yıllık fark: 19.818 × 12 = 237.816 TL

Bu tutar için ne bir zam görüşmesi yapıldı ne de bir bütçe kalemi açıldı. Mevzuat değişikliği, ücret pazarlığı olmadan personel maliyetini artırdı.

Karma ekiplerde tablo daha çarpıcı. 12 asgari ücretli ve 8 kişi brüt 60.000 TL çalıştıran bir işletmede:

• Asgari ücretlilerden: 12 × 990,90 = 11.890,80 TL
• Diğerlerinden: 8 × 1.800 = 14.400 TL
• Aylık toplam fark: 26.290,80 TL
• Yıllık: 315.489,60 TL

Ekibin tamamının maliyetini kademe kademe çıkarmak için ekip maliyeti hesaplama aracında ücret seviyelerini girip toplam işveren yükünü tek tabloda görebilirsiniz.

İmalat sayılıp sayılmadığınızı ne belirliyor#

Ayrımın dayanağı iş yerinin SGK tescilindeki faaliyet kodu. NACE Rev.2 sınıflamasında imalat, C bölümüdür ve 10 ile 33 arasındaki kodları kapsar. Gıda, tekstil, ağaç, kimya, metal, makine, mobilya üretimi bu aralıkta yer alır.

Sınır bölgelerinde kalan işletmeler için birkaç ölçüt:

Fason üretim yaptıranlar. Ürünü kendi adına ürettiren ama fiilen üretim tesisi olmayan bir marka, iş yeri tescilinde toptan ticaret kodundaysa imalat sayılmaz.

Üretim yapan ama ticaret kodunda tescilli olanlar. Fiilî durum ile tescil arasında fark varsa belirleyici olan SGK kaydıdır. Yıllar önce ticaret kodundan açılmış, sonradan üretime geçmiş bir iş yeri, tescili güncellenmediği sürece 2 puan üzerinden prim öder.

Birden çok iş yeri dosyası olanlar. Teşvik iş yeri bazında uygulanır. Aynı şirketin fabrikası 5 puandan, merkez ofisi ticaret kodundaysa 2 puandan yararlanır. Merkez ofis çalışanlarının fabrika dosyasına bildirilmesi ise kayıt dışı bildirim riski doğurur.

Faaliyet kodunuzu SGK işyeri bildirgenizden ya da sgk.gov.tr üzerindeki işveren ekranlarından teyit edebilirsiniz. Kod hatalıysa düzeltme geriye dönük değil, ileriye dönük sonuç doğurur; her ay gecikme, kaybedilmiş 3 puan demektir.

5 puanı kaybettiren şeyler#

İmalat kodunda olmak tek başına yetmiyor. İndirimin şartları her ay yeniden test ediliyor:

• SGK'ya muaccel prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ile gecikme zammı borcunun bulunmaması. Yapılandırılmış ve taksitleri aksatılmayan borçlar bu kapsamın dışında değerlendirilir.
• Aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresinde verilmesi.
• Primlerin yasal süresinde ödenmesi.
• Kayıt dışı sigortalı çalıştırılmaması. Tespit hâlinde teşvik hakkı süreli olarak kaybedilir.

Bu şartlardan biri tek bir ayda sağlanmazsa o ay için indirim uygulanmıyor ve maliyet 40.874,63 TL'ye çıkıyor. Muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin izleyen ayın 26'sında sona eren süresini kaçırmak, 20 kişilik bir imalatçıda tek ayda 33.030 TL'lik ek yük anlamına geliyor.

Eksik günlü aylarda hesap kayar#

Yukarıdaki tutarların tamamı tam ay çalışma varsayımına dayanıyor. Tam ay çalışan bir sigortalı, ay kaç gün çekerse çeksin 30 gün üzerinden bildirilir. Ancak ay içinde işe giriş ya da çıkış varsa 30 gün kuralı uygulanmaz; fiilen çalışılan takvim günü sayılır ve Şubat ayında bu 28 gündür.

Bu durumda hem prim matrahı hem teşvik tutarı gün sayısıyla orantılı olarak küçülür. 15 Mart'ta işe başlayan bir asgari ücretlide 17 günlük bildirim yapılır ve aradaki sektör farkı da 990,90 TL değil, bunun 17/30'u kadar olur. Yıl içinde giriş-çıkış hareketi yoğun olan işletmelerde toplam farkı hesaplarken bu orantıyı atlamamak gerekiyor.

Asgari ücret desteği farkı kapatmıyor#

2026'da asgari ücret desteği sigortalı başına aylık 1.270 TL, günlük 42,33 TL olarak uygulanıyor. Bu destek prim puan indiriminden ayrı bir mekanizma ve tahakkuk eden primlerden mahsup ediliyor.

Ancak destek tutarı sektöre göre değişmiyor. İki işletme de aynı desteği aldığında, her ikisinin maliyeti eşit miktarda düşer ve aradaki 990,90 TL'lik fark aynen yerinde kalır. Yani destek toplam yükü hafifletiyor, ama imalat ile imalat dışı arasındaki makası kapatmıyor.

Bütçeyi buna göre kurmak#

Bu değişikliğin en sinsi tarafı, tek bir çalışanda küçük görünmesi. 990,90 TL, bir bordroda gözden kaçar. Kırk kişilik bir kadroda yıllık 475.632 TL eder.

Personel bütçesi yaparken üç şeyi ayrı satırlarda tutmak işe yarıyor: brüt ücret, işveren primi ve uygulanan teşvik. Teşvik satırı ayrı durduğunda, borç nedeniyle indirimden yararlanılamayan bir ay hemen görünür oluyor. PONEO'da personel giderlerini teşvik kalemi ayrıştırılmış biçimde takip etmek, ay sonunda bordro ile fiilen ödenen prim arasındaki farkın nereden geldiğini aramayı gereksiz kılıyor.

7566 sayılı Kanun 19 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı ve düzenleme 1 Ocak 2026'da yürürlüğe girdi. İmalat dışı işverenler için 2026, ücret zammından bağımsız olarak personel maliyetinin arttığı bir yıl. Farkı bilerek bütçelemek, yıl ortasında nakit akışında açık bulmaktan iyidir.

• imalat dışı sgk prim indirimi 2 puan
• 5 puanlık sgk indirimi kimler yararlanır
• 2026 asgari ücret desteği 1.270 tl
• imalat sektörü sgk teşvik farkı
• 7566 sayılı kanun sgk prim değişikliği