Fazla Mesai Ücreti Hesaplama
Aylık brüt ücretten saat ücretini çıkarın, %50 ve %25 zamlı mesai ücretini hesaplayın; yıllık 270 saatlik sınırda ne kadar hakkınız kaldığını görün.
Son güncelleme:
Fazla mesai ücreti brüttür; bordroda SGK, gelir ve damga vergisine tabidir. Ayrıca fazla çalışma için çalışanın yazılı onayı aranır.
Mesai ve bordroyu panelde birleştirinGece çalışması, hafta tatili ve resmî tatil mesaisi için farklı kurallar ve zamlar geçerlidir.Saat ücreti nasıl bulunur?
Aylık ücretle çalışanlarda saat ücreti, aylık brüt ücretin 225'e bölünmesiyle bulunur. Bu katsayı 30 gün × 7,5 saatlik günlük çalışma süresinden gelir — takvimdeki gerçek iş günü sayısı ay ay değişse de hesap sabit katsayıyla yapılır.
Bulunan saat ücreti fazla mesainin tabanıdır; üzerine kanunun öngördüğü zam eklenir.
Fazla çalışma ile fazla sürelerle çalışma farkı
İş Kanunu iki ayrı kavram tanımlar ve zam oranları farklıdır:
- Fazla çalışma — haftalık 45 saati aşan çalışma. Saat ücreti %50 zamlı ödenir.
- Fazla sürelerle çalışma — sözleşmede haftalık süre 45 saatin altında belirlenmişse (örneğin 40 saat), 40 ile 45 saat arasındaki kısım. Saat ücreti %25 zamlı ödenir.
Bu yüzden araçta sözleşmedeki haftalık süreyi 45'in altına çektiğinizde ikinci bir alan açılır. Sözleşmede 45 saat yazıyorsa yalnızca fazla çalışma söz konusudur.
Yıllık 270 saat sınırı ve serbest zaman
Fazla çalışma süresi yılda toplam 270 saati aşamaz. Sınırın aşılması ücretin ödenmemesi anlamına gelmez — çalışma yapılmışsa ücreti doğar. Fazla çalışma ücretini ödemeyen, hak edilen serbest zamanı kullandırmayan ya da işçinin onayını almayan işveren için ise kanun idari para cezası öngörür (4857 sayılı Kanun md.102). Çalışan dilerse ücret yerine serbest zaman talep edebilir: her fazla çalışma saati için 1 saat 30 dakika, her fazla süreli çalışma saati için 1 saat 15 dakika izin hakkı doğar.
Örnek hesaplama
Tablo, haftalık 40 saatlik sözleşmesi olan uydurma bir çalışanın bir aylık ek mesaisini hesaplar; gerçek bir kişiye ait değildir. Sonuçlar yukarıdaki hesaplayıcıyla aynı hesaptan çıkar.
| Örnek girdiler | |
|---|---|
| Aylık brüt ücret | 45.000,00 ₺ |
| Sözleşmedeki haftalık süre | 40 saat |
| Fazla çalışma (haftalık 45 saat üstü) | 12 saat |
| Fazla sürelerle çalışma (40–45 saat arası) | 16 saat |
| Yıl başından beri yapılan fazla çalışma | 90 saat |
| Hesap sonucu | |
| Saat ücreti (aylık brüt ÷ 225) | 200,00 ₺ |
| Fazla çalışma saat ücreti (%50 zamlı) | 300,00 ₺ |
| Fazla sürelerle çalışma saat ücreti (%25 zamlı) | 250,00 ₺ |
| Fazla çalışma ücreti | 3.600,00 ₺ |
| Fazla sürelerle çalışma ücreti | 4.000,00 ₺ |
| Toplam brüt ek ödeme | 7.600,00 ₺ |
| Yıllık 270 saat sınırından kalan | 168 saat |
| Ücret yerine alınabilecek serbest zaman | 38 saat |
Bu bir örnektir; kendi ücretinizi ve saatlerinizi yukarıdaki araca girin. Hesaplanan tutar brüttür; bordroda SGK primi, gelir vergisi ve damga vergisi kesilir.
Sık yapılan hatalar
- Fazla sürelerle çalışmayı da %50 zamlı ödemek (ya da tersi). Sözleşmedeki haftalık süre 45 saatin altındaysa 45 saate kadar olan saatler yalnızca %25 zamlıdır (4857 sayılı Kanun md.41). Örnekteki 16 saati %50 zamla hesaplarsanız 4.800,00 ₺ bulursunuz; doğru tutar 4.000,00 ₺'dir.
- Serbest zamanı çalışılan saat kadar vermek. Ücret yerine serbest zaman seçen çalışan, fazla çalıştığı her saat için 1 saat 30 dakika, fazla sürelerle çalıştığı her saat için 1 saat 15 dakika izin hakkı kazanır (md.41). Örnekteki 28 saatlik çalışma 38 saat izin eder; 28 saat vermek çalışanı eksik bırakır.
- Saat ücretini net maaştan bulmak. Zamlı saat ücreti brüt ücret üzerinden hesaplanır. Aynı brütün neti (Ocak 2026, kümülatif matrah sıfır) 36.632,97 ₺ olduğundan, bunu 225'e bölen hesap saat ücretini 162,81 ₺ bulur (doğrusu 200,00 ₺) ve örnek ay için ek ödemeyi 1.413,10 ₺ düşük gösterir.
- Yıl içindeki önceki saatleri girmemek. Yıl başından beri yapılan fazla çalışma boş bırakılırsa araç 258 saatlik hak kalmış gösterir; örnekte gerçek kalan 168 saattir. Sınırı aşma riskini ancak yıl içi toplam doğru girilirse görürsünüz.
Bu aracın kullandığı mevzuat parametreleri
Değerler hesaplayıcının okuduğu tek kaynaktan geliyor; aracın sonucu ile aşağıdaki tablo ayrışamaz. Ham metin sürümü
Fazla mesai oranları ve sınırları
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Haftalık normal çalışma süresi (saat) | 45 |
| Fazla çalışma zammı | %50 |
| Fazla sürelerle çalışma zammı | %25 |
| Yıllık fazla çalışma üst sınırı (saat) | 270 |
| Saat ücreti için aylık saat katsayısı | 225 |
Dayanak: 4857 s. İş Kanunu md.41 (fazla çalışma ücreti) ve md.63 (haftalık çalışma süresi) · Yürürlük: Kabul 22/5/2003 · RG 10/6/2003 sayı 25134 · md.63'e 6552/7 ve 6645/36 ile ek cümleler işlenmiş Resmî metin
İlgili hesaplama araçları
Kıdeme göre ihbar süresini ve vergiler düşüldükten sonra ele geçen ihbar tazminatını hesaplayın.
HesaplaBordro & Personelİşsizlik MaaşıSon 4 ayın brüt ortalamasına göre alacağınız işsizlik ödeneğini, süresini ve toplamını hesaplayın.
HesaplaBordro & PersonelDoğum İzniAnalık izninizin başlangıç ve bitiş tarihlerini, süt iznini ve yarım çalışma hakkınızı takvimle görün.
HesaplaBordro & Personelİşten Çıkış MaliyetiKıdem, ihbar ve kullanılmayan izin ücretini tek tabloda toplayın; çalışanın eline geçecek net ile işverene maliyeti birlikte görün.
Hesapla