Yıllık İzin Hesaplama

Kıdeme göre izin süreleri

4857 sayılı İş Kanunu'nun 53. maddesi, izin süresini yalnızca kıdeme bağlar. Ücret, unvan ya da pozisyon süreyi değiştirmez:

• 1 – 5 yıl (5 yıl dahil) → en az 14 gün
• 5 – 15 yıl → en az 20 gün
• 15 yıl ve üzeri → en az 26 gün

Bunlar asgari sürelerdir. İş sözleşmesi ya da toplu iş sözleşmesiyle daha uzun izin kararlaştırılabilir; daha kısası kararlaştırılamaz.

İki istisna: yaş ve yer altı işleri

• 18 yaş ve altı (18 dahil) ile 50 yaş ve üstü (50 dahil) çalışanlar — kıdemleri ne olursa olsun izin süresi 20 günden az olamaz (md.53/5). Yani 2 yıllık kıdemi olan 55 yaşındaki bir çalışan 14 değil 20 gün izin hak eder.
• Yer altı işlerinde çalışanlar — kıdeme göre bulunan süreye 4 gün eklenir.

Aracın üzerindeki iki anahtarı açtığınızda bu kurallar otomatik uygulanır; ikisi birlikte de geçerli olabilir.

İzin nasıl sayılır, ne zaman ücrete döner?

Yıllık izin iş günü olarak hesaplanır. İzin süresine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izinden sayılmaz — bu günler kadar izin uzar. İzin, iş sözleşmesi devam ederken paraya çevrilemez; ancak sözleşme sona erdiğinde kullanılmayan izinler son ücret üzerinden ödenir. İzni işyerinin bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek çalışan, isteği ve belgesi hâlinde gidiş dönüşte yolda geçecek süre için toplam 4 güne kadar ücretsiz izin alabilir (md.56/6).

Örnek hesaplama

Tablo, yaş istisnası kapsamındaki uydurma bir çalışanın izin bakiyesini gösterir; gerçek bir kişiye ait değildir. Günler yukarıdaki hesaplayıcıyla aynı hesaptan ve 4857 sayılı Kanun'un tablolarından çıkar.

Bu bir örnektir; kendi kıdeminizi ve koşullarınızı yukarıdaki araca girin. Yaş istisnası kıdem diliminin süresini 20 günlük tabana çıkarır; tüm izin süreleri iş günüdür.

Sık yapılan hatalar

• Yaş istisnasını kıdem süresine eklenen gün sanmak. İstisna bir taban koyar, ek gün vermez. Yukarıdaki örnekte dilimin 14 günü yaş istisnasıyla tabana, 20 güne çıkar; kıdemi 7 yıl olan bir çalışanda ise dilim zaten 20 gün verdiği için istisna açık da olsa kapalı da olsa sonuç 20 gündür.
• İzin hakkını takvim yılı başında doğdu sanmak. Hak, işe başlanan günden itibaren en az 1 yıllık hizmetle doğar (4857 sayılı Kanun md.53) ve sonraki izinler hizmet yılına göre işler (md.54). Kıdemi 10 ay olan çalışan Ocak'ta bile 0 gün izin hak eder; ilk izin hakkı 12. ayın sonunda doğar.
• Aynı işverendeki dönemleri ayrı ayrı değerlendirmek. Aynı işverenin bir ya da birden çok işyerinde çalışılan süreler birleştirilir (md.54). 6 ay ve 8 ay çalışmış bir kişiye tek tek bakarsanız 0 gün bulursunuz; toplam 14 ay olarak girildiğinde hak 14 gündür.