Tavan artışı, beyanını değiştirmeyen hiç kimsenin primini artırmadı. 7566 sayılı Kanun prime esas kazanç üst sınırının çarpanını 7,5'tan 9'a çıkardı; 2026'da tavan 297.270 TL oldu. Taban beyanla devam eden 4/b sigortalının aylık primi yerinde durdu. Etkilenenler, eski tavana dayanmış olan yüksek beyanlılar.
Değişen tek şey çarpan#
Prime esas kazancın alt sınırı brüt asgari ücrettir: 2026'da aylık 33.030 TL, günlük 1.101 TL. Üst sınır ise bu tabanın bir katsayıyla çarpımıdır ve yıllardır 7,5 idi. 19 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7566 sayılı Kanun bu katsayıyı 9'a çıkardı.
Aynı kanun, malullük-yaşlılık-ölüm sigortası primini de %20'den %21'e taşıdı. Böylece 4/b sigortalısının toplam prim oranı %35,75 oldu: MYÖ %21, genel sağlık sigortası %12,5, kısa vadeli sigorta kolları %2,25. İsteğe bağlı sigorta primi de aynı hareketle %32'den %33'e çıktı.
Katsayı değişikliğinin yarattığı fark tek satırda görülüyor. Eski çarpanla 2026 tavanı 33.030 × 7,5 = 247.725 TL olacaktı. Yeni çarpanla 297.270 TL. Aradaki 49.545 TL, daha önce hiç var olmamış bir beyan aralığı.
Taban beyanla devam edenin primi neden aynı kaldı#
Bağ-Kur'da matrahı siz beyan edersiniz. Tavan, beyanınızın tepe noktasını belirler; beyanınızı yukarı itmez. 33.030 TL taban beyanla devam eden bir 4/b sigortalısının aylık primi şöyle:
- İndirimsiz oranla: 33.030 × %35,75 = 11.808,23 TL
- 5 puan indirimli oranla: 33.030 × %30,75 = 10.156,73 TL
Bu iki rakamın hiçbiri katsayı değişikliğinden etkilenmez. Ocak ayında tahakkukun yükseldiğini gören taban beyanlıların gördüğü artış tavandan değil, asgari ücret zammından ve MYÖ oranının bir puan yükselmesinden geliyor.
5510 sayılı Kanunun 81. maddesinin (j) bendindeki 5 puanlık indirim, prim borcu bulunmayan ve cari ayın primini süresinde ödeyen sigortalıya uygulanır. Ödeme vadesi, primin ait olduğu ayı izleyen ayın son günüdür. Tek bir ayın gecikmesi indirimi düşürdüğü için, taban beyanda bile aylık 1.651,50 TL'lik bir fark doğar. Yılın tamamında indirimden yararlanmak taban beyanlı bir sigortalıya 19.818 TL kazandırıyor — bu, çoğu 4/b'linin tavan tartışmasından elde edebileceğinden daha somut bir tutar.
Oranın türe göre ayrıştığını da not düşmek gerekiyor. Zorunlu 4/b sigortalılığında toplam oran %35,75, isteğe bağlı sigortada %33, Ek-5 kapsamındaki tarım sigortalılarında %35,5. Üçünün de matrah tavanı aynı 297.270 TL'ye bağlandı; katsayı değişikliği hepsinin üst sınırını birlikte yukarı taşıdı.
Eski tavana dayanmış olanın faturası#
Asıl kırılma, 2025'te üst sınırdan beyan etmiş olan kesimde. Karşılaştırma tablosu:
| Beyan seviyesi | Aylık matrah | Prim (%35,75) | Prim (%30,75, 5 puan indirimli) |
|---|---|---|---|
| Taban | 33.030 TL | 11.808,23 TL | 10.156,73 TL |
| Eski çarpanla tavan (7,5 kat) | 247.725 TL | 88.561,69 TL | 76.175,44 TL |
| 2026 tavanı (9 kat) | 297.270 TL | 106.274,03 TL | 91.410,53 TL |
Yeni açılan 49.545 TL'lik dilimin aylık maliyeti indirimli oranla 15.235,09 TL, indirimsiz oranla 17.712,34 TL. Yıla vurulduğunda sırasıyla 182.821,05 TL ve 212.548,05 TL.
Bu tutar kimseye zorla yüklenmiyor. Tavan, üst sınırın yükselmesidir; sigortalı beyanını 247.725 TL'de bırakırsa hiçbir şey değişmez. Ancak "her yıl tavandan beyan ederim" diye otomatiğe bağlamış olanların Ocak tahakkuku bu yüzden beklenenden yüksek geldi. Kendi beyan seviyenizin karşılığını görmek için Bağ-Kur primi hesaplama aracına matrahı girip 5 puan indirimi açıp kapatarak farkı gözlemleyebilirsiniz.
Aynı tavan bordroyu da vuruyor#
Tartışma Bağ-Kur üzerinden yürüdüğü için gözden kaçan bir taraf var: prime esas kazanç üst sınırı 4/a sigortalıları, yani ücretliler için de aynıdır. 2026'da aylık 297.270 TL, günlük 9.909 TL.
Brüt ücreti eski tavanın üzerinde olan bir çalışanınız varsa, onun SGK matrahı Ocak ayında 247.725 TL'de kesilmedi, 297.270 TL'ye kadar açıldı. Yeni açılan 49.545 TL'lik dilimin aylık karşılığı:
- İşveren payı (%21,75 SGK + %2 işsizlik): 49.545 × %23,75 = 11.766,94 TL
- 2 puanlık indirimden yararlanan işverende: 49.545 × %21,75 = 10.776,04 TL
- İşçi kesintisi (%14 SGK + %1 işsizlik): 49.545 × %15 = 7.431,75 TL
Yıllık işveren yükü, tek bir üst düzey çalışan için 141.203,25 TL. Üst yönetim kadrosu kalabalık şirketlerde katsayı değişikliğinin bütçeye etkisi, ortağın kendi Bağ-Kur beyanından çok daha büyük çıkıyor. Yüksek brütlü bordrolarda net-brüt dengesinin nasıl kaydığını görmek isteyenler bordro hesaplama araçlarıyla iki senaryoyu yan yana koyabilir.
Ek 49.545 TL emeklilik aylığına ne kadar dönüyor#
Burası, tavan artışını fırsat olarak sunan yorumların atladığı yer. Yaşlılık aylığı, güncellenmiş ortalama aylık kazancın aylık bağlama oranıyla çarpımıdır. 5510 sayılı Kanunun 29. maddesine göre aylık bağlama oranı, prim ödeme gün sayısının her 360 günü için %2'dir ve toplamda %90'ı geçemez. Yani bir yıllık yüksek beyan, ortalamayı bütün kariyere bölünerek etkiler.
Somut bir hesap yapalım. 4/b'li bir şirket ortağı, 2026 başı itibarıyla 7.200 gün (20 yıl) prim ödemiş olsun ve bu sürenin tamamını bugünün parasıyla eski tavan seviyesinden, yani 247.725 TL matrahla geçirmiş sayalım. 2026'da 360 gün daha ekliyor.
- Beyanı değiştirmezse: toplam 7.560 gün, aylık bağlama oranı 7.560 ÷ 360 × %2 = %42. Ortalama kazanç 247.725 TL. Aylık: 247.725 × 0,42 = 104.044,50 TL
- 2026'yı yeni tavandan beyan ederse: ortalama kazanç (7.200 × 247.725 + 360 × 297.270) ÷ 7.560 = 250.084,29 TL. Aylık: 250.084,29 × 0,42 = 105.035,40 TL
- Aradaki fark: ayda 990,90 TL
Bir yıllık ek prim yükü indirimli oranla 182.821,05 TL idi. 182.821,05 ÷ 990,90 = 184,5 ay, yani yaklaşık 15 yıl 4 ay. Ödenen farkın emekli aylığı olarak geri gelmesi bu kadar sürüyor.
Hesap kaba bir gösterim: gerçekte güncelleme katsayısı geçmiş yılların kazançlarını yukarı taşır, prim gün sayınız farklıdır ve aylıklar her yıl artış görür. Ama oranların birbirine göre konumu değişmez, çünkü hem ek prim hem ek aylık aynı matrahtan türer. Ortalamanın seyrelme etkisi, prim geçmişiniz uzadıkça daha da güçlenir: 30 yıllık geçmişi olan birinde aynı bir yıllık yüksek beyan, aylığı daha da az hareket ettirir.
Vergi tarafı hesabı değiştiriyor#
Ödenen Bağ-Kur primi, 5510 sayılı Kanunun 88. maddesi uyarınca fiilen ödendiği yılın gelir vergisi matrahından indirilir. Prim gider yazıldığı için gerçek maliyet, ödenen tutarın tamamı değil.
Yukarıdaki örnekte yıllık ek prim 182.821,05 TL idi. Bu kişi %35 dilimde vergileniyorsa vergi tasarrufu 63.987,37 TL, net maliyet 118.833,68 TL olur. Geri dönüş süresi 184,5 aydan 119,9 aya, yani yaklaşık on yıla iner. %40 dilimindeyse net maliyet 109.692,63 TL ve süre 110,7 ay olur.
Yani beyanı yükseltme kararı, üst dilimde vergilenen bir mükellef için ilk bakışta göründüğünden anlamlı. Alt dilimlerde ise seyrelme etkisi baskın kalıyor.
Şirket ortağının kendine düzenli ödeme çıkarmasının iki yolu var: kâr payı ve huzur hakkı. Huzur hakkı ücret sayıldığı için gelir vergisi tarifesine ve binde 7,59 damga vergisine tabidir; brüt-net dönüşümünü huzur hakkı hesaplama aracıyla çıkarabilirsiniz. Bağ-Kur beyanını yükseltme kararı çoğu zaman bu ödemeyle birlikte kurgulanıyor, çünkü prim ödemesi beyan edilen gelirden indiriliyor ve iki kalem aynı vergi matrahında buluşuyor.
Beyanı yükseltmeden önce bakılacak yer: prim borcu#
Tavan tartışmasının gölgede bıraktığı bir risk var. 4/b sigortalısı, 60 günden fazla prim ve prim borcu bulunuyorsa sağlık hizmetinden yararlanamaz. Beyanı yükseltmek aylık tahakkuku büyüttüğü için, nakit akışının dalgalandığı bir işletmede gecikme ihtimalini de büyütür.
Tavandan beyan eden birinin iki aylık gecikmesi 182.821 TL'lik bir borç birikimi demek. Bu tutar aynı anda üç şey doğurur: gecikme zammı, 5 puanlık indirimin kaybı ve genel sağlık sigortası kapsamının kapanması. Taban beyanla devam edip primi hiç aksatmamak, tavandan beyan edip iki ayda bir gecikmekten hemen her senaryoda daha iyi sonuç veriyor.
Kim ne yapmalı#
Emekliliğine on yıldan az kalmış ve üst gelir diliminde vergilenen bir 4/b'li için tavana çıkmak savunulabilir: gider yazma etkisiyle net maliyet düşüyor, aylık farkı da yaşam boyu sürüyor. Ölüm aylığı ve malullük aylığı hesaplarında da aynı ortalama kullanıldığı için etki tek bir kişiyle sınırlı kalmıyor.
Yıl içinde işleri açılan ve nakit akışı rahatlayan bir ortağın tavana çıkmak için Ocak'ı beklemesi de gerekmiyor; beyan seviyesi kalıcı bir tercih değil, gözden geçirilebilir bir parametre. Kararı verirken bakılacak sayı, tahakkuk eden prim değil, o primin gelir vergisi indirimi düşüldükten sonraki net yükü.
Emekliliğine yirmi yıldan fazla olan biri içinse tabloyu ters çevirmek gerekiyor. Bugün ödenen 182.821 TL'nin nominal olarak on beş yıl sonra geri dönmesi, aynı paranın işletmede kalması ya da başka bir birikim aracında değerlenmesiyle karşılaştırıldığında çoğu senaryoda geride kalır.
Her iki durumda da 5 puanlık indirimi kaybetmemek, tavan tartışmasından daha çok para kazandırıyor: tavandan beyan eden birinde bu indirim ayda 14.863,50 TL, yılda 178.362 TL demek. Prim ödeme vadelerini elle takip etmek yerine ödeme günlerini tek bir takvimde tutmak, indirimi korumanın en kolay yolu. Güncel prime esas kazanç sınırları için sgk.gov.tr üzerindeki yıllık genelge birincil kaynaktır.
- bağkur beyan tavanı 9 kat
- 2026 bağkur prime esas kazanç üst sınırı
- bağkur beyanı yükseltmek emekli aylığını artırır mı
- 4b sigortalı prim tavanı değişikliği
- bağkur primi gider yazma vergi avantajı
