KOSGEB'in 20 Puanlık Faiz Desteği Kime, Hangi Krediye?

KOSGEB'in faiz desteği, protokollü bankadan kullanılan kredinin sözleşme faizinden 20 puan düşürür. TCMB kısa vadeli avans oranı olan yüzde 39,75 üzerinden bakıldığında efektif maliyet yüzde 19,75'e iner. Destek hibe değildir, kurum kazancına girer ve sözleşme faizi belli bir seviyeyi aştığında reel avantajı tamamen kaybolur.

20 puan neyin üstünden iniyor#

Faiz desteğinin mekaniği basit görünüyor: bankayla sözleşme faizi üzerinden anlaşıyorsunuz, KOSGEB bu faizin 20 puanlık kısmını doğrudan bankaya ödüyor, siz kalanı ödüyorsunuz. Kredinin anaparası size ait, geri ödeme sizde; devlet yalnızca finansman yükünün bir bölümünü üstleniyor.

Sorun, "20 puan" ifadesinin kendi başına hiçbir şey söylememesi. Yirmi puan neyin üstünden iniyor? Ticari kredi fiyatı aynı gün, aynı bankada bile işletmenin cirosuna, teminatına ve mevduat ilişkisine göre değişiyor; destek sonrası maliyetiniz tamamen bankayla oturduğunuz masaya bağlı.

Ölçmek için bir çıpa gerekiyor. En elverişlisi TCMB kısa vadeli avans oranı: 20 Aralık 2025'ten beri yüzde 39,75 ve zaten ticari işlerde temerrüt faizi ile senetsiz alacakların değerlemesinde de referans alınıyor. Bu orandan bir kredi kullandığınızı varsayarsak, 20 puanlık destek maliyeti yüzde 19,75'e indiriyor.

Görünmeyen kalem: faizin üstündeki BSMV#

Destek hesabı yapan hemen herkes bir kalemi atlıyor. Bankaların kredi faizi geliri banka ve sigorta muameleleri vergisine tabi ve genel oran yüzde 5. Bu vergi bankanın mükellefiyeti ama fiilen krediyi kullanana yansıtılıyor; KOSGEB'in 20 puanı ise faize uygulanıyor, faizin üstündeki BSMV'ye değil.

3.000.000 TL, 24 ay vadeli, yüzde 42 sözleşme faizli bir işletme kredisiyle sayıları çıkaralım.

İşletmenin gerçekte ödediği yıllık yük 723.000 TL, yani anaparanın yüzde 24,1'i. Kaba hesapla beklenen yüzde 22 değil. Aradaki 2,1 puanlık fark, tek başına küçük görünüyor ama az sonra göreceğimiz eşik hesabında belirleyici oluyor.

Buna kefalet komisyonu, dosya masrafı ve zorunlu sigortalar da eklenince gerçek maliyet biraz daha yukarı çıkıyor. Bu kalemlerin tamamı çağrı ve banka bazında değiştiği için sözleşmeyi imzalamadan önce toplam maliyet oranını bankadan yazılı istemek gerekiyor.

Destek hangi faizde işe yaramaz hâle gelir#

Faiz desteğinin değerini ölçmenin en dürüst yolu, parayı enflasyon karşısında koruyup korumadığına bakmak. Vergi mevzuatının kendi enflasyon ölçüsü belli: 2026 yeniden değerleme oranı yüzde 25,49 (585 sıra no.lu VUK Genel Tebliği). Hadler, cezalar ve sabit kıymet değerleri bu oranla artıyor.

Destek sonrası finansman maliyetiniz yüzde 25,49'un altında kalıyorsa, aldığınız parayı geri öderken reel olarak kazanıyorsunuz. Üstüne çıktığı anda kredi, desteğe rağmen servet aşındırmaya başlıyor.

Saf faiz üzerinden kırılma noktası açık: sözleşme faizi yüzde 45,49'u aştığı anda destek sonrası oran yüzde 25,49'un üzerine çıkıyor. BSMV'yi hesaba katarsanız eşik daha da aşağı iniyor. Yüzde 5 BSMV ile brüt yük sözleşme faizinin 1,05 katı olduğuna göre, destek sonrası oranı yüzde 25,49'da tutan sözleşme faizi yaklaşık yüzde 43,3. Yani gerçekte pazarlık payınız düşündüğünüzden iki puan dar.

Bu, başvuru kararını sadeleştiriyor. Banka size yüzde 43'ün altında bir faiz veriyorsa destek gerçek bir kazanç. Yüzde 46-48 bandında bir teklifle destek almak ise, kâğıt üzerinde "devlet destekli kredi" kullanmış olmaktan başka bir şey ifade etmiyor.

Alternatifleri de aynı cetvele koymakta yarar var. Tedarikçiye geç ödeyerek finanse etmek çoğu KOBİ'nin sessiz tercihi ama ticari işletmeler arası mal ve hizmet tedarikinde sözleşmede oran yoksa uygulanan geç ödeme faizi 1 Ocak 2026'dan beri yüzde 43; ticari işlerde temerrüt faizi ise yüzde 39,75. Hangi borcun hangi orandan işlediğini yasal faiz hesaplama aracıyla çıkarıp destekli kredinin karşısına koyduğunuzda, "borcu geciktirip idare ederim" yaklaşımının çoğu durumda daha pahalı olduğu görülüyor.

Teminatınız yoksa: KGF kefaleti#

Faiz desteği krediyi ucuzlatıyor ama krediyi vermiyor. Banka kendi risk değerlendirmesini yapıyor ve teminat istiyor. Gayrimenkul ipoteği ya da yeterli çek-senet portföyü olmayan işletmelerin karşısına burada Kredi Garanti Fonu çıkıyor.

KGF, teminat sağlamak yerine kefil oluyor: kredinin belli bir oranına kadar bankaya karşı kefalet veriyor, işletme temerrüde düşerse ödeme KGF'den yapılıyor ve KGF rücu ediyor. Yani risk ortadan kalkmıyor, yer değiştiriyor. Kefaletin karşılığında bir defaya mahsus kefalet komisyonu alınıyor ve bu komisyon efektif maliyet hesabına dahil edilmesi gereken gerçek bir gider.

Kefalet oranı, üst limit ve komisyon tarifesi yürürlükteki paket ile protokole göre değişiyor; sabit bir yüzde vermek yanıltıcı olur. Doğru soru şu: bankanın istediği teminatı KGF ile kapattığınızda, komisyon dahil toplam maliyetiniz yukarıdaki yüzde 43'lük eşiğin altında mı kalıyor?

Kefaletin işletmeye maliyeti de yalnızca komisyondan ibaret değil. KGF kefaletli krediler çoğunlukla ortakların müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imza atmasını gerektiriyor. Limited şirketin sınırlı sorumluluğu, o kredide fiilen ortadan kalkıyor; kredi ödenmediğinde ortağın kişisel malvarlığı takibe giriyor. "Teminatım yok, KGF'ye yönlendirdiler" cümlesinin arkasındaki gerçek, teminatın gayrimenkulden ortağın kendisine kaymasıdır.

Krediyi erken kapatırsanız destek ne oluyor#

Faiz desteği, kredinin fiilen kullanıldığı döneme ait faiz üzerinden işliyor. Krediyi vadesinden önce kapattığınızda kalan dönemlerin desteği doğmuyor. Karar bu yüzden basit bir faiz tasarrufu hesabı değil: bir yandan ödemeyeceğiniz faiz, diğer yandan alamayacağınız destek.

Elinizde atıl nakit varsa ve bu nakit destekli maliyetiniz olan yüzde 24 civarının üzerinde bir getiri üretmiyorsa erken kapama matematiksel olarak makul. Ama karar yalnız matematikle verilmiyor. Çağrı metninde istihdam sürdürme, yatırımı tamamlama ya da belli bir süre faaliyette kalma taahhüdü varsa, erken kapama bu taahhütleri de etkileyebiliyor ve verilen desteğin geri istenmesine yol açabiliyor. Sözleşmeyi imzalamadan önce erken kapama hükmünü okumak, sonradan yapılacak her hesabı gereksiz kılıyor.

Destek hibe değil, gelir#

Muhasebe tarafında en sık yapılan hata, faiz desteğini hibe sayıp vergi dışı tutmak. KOSGEB'in bu tür destekleri geri ödemesiz finansman desteği; kurumlar vergisi kanununda bunları kazanç dışı bırakan bir istisna yok. Destek kurum kazancına giriyor, yüzde 25 oranına tabi oluyor ve indirim ile istisnalar düşülmeden önceki kazancın yüzde 10'u olarak hesaplanan yurt içi asgari kurumlar vergisi matrahına da dahil oluyor.

Hangi hesaba yazılacağı ise işin niteliğine bağlı. Destek üretim ya da satış faaliyetiyle doğrudan bağlantılı bir teşvik niteliği taşıyorsa 602 Diğer Gelirler, finansman yükünü hafifleten olağan bir gelir olarak değerlendiriliyorsa 649 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar tercih ediliyor. Vergi matrahı açısından iki hesap arasında fark yok; fark, faaliyet kârının nasıl göründüğünde ve kredi başvurularında bankaya sunulan tabloların okunmasında ortaya çıkıyor.

Zamanlama daha kritik. Destek doğrudan bankaya mahsuben uygulanıyorsa işletme zaten yalnızca net faizi gider yazar, ayrı bir gelir kaydı doğmaz. Destek işletmenin hesabına ödeniyorsa, brüt faiz gider, destek gelir olarak kaydedilir ve tahakkuk esası gereği hangi hesap dönemine yazılacağı belgeye bakılarak belirlenir. Yıl sonuna denk gelen ödemelerde bu ayrımı atlamak, bir yılın matrahını şişirip diğerini boşaltıyor.

Bir not daha: yatırım kredisinde, yatırımın aktifleştirildiği hesap dönemi sonuna kadar işleyen faizler doğrudan gider değil, maliyete eklenmek zorunda. Sonraki dönemlerin faizini gider yazmak ya da maliyete eklemek ise tercihe bırakılmış. Bu tercih masum görünüyor ama sonucu büyük: faizi maliyete ekleyen işletme gideri amortisman yoluyla yıllara yayar, doğrudan gider yazan ise cari yılın matrahını hemen düşürür. Zarar beyan etme sınırındaki bir şirkette iki yöntem arasındaki fark, dönemin kârlı mı zararlı mı kapanacağını belirleyebiliyor.

Geçici vergi dönemlerinde de aynı titizlik gerekiyor. Destek ödemesi ikinci çeyrekte toplu hâlde geldiğinde o dönemin kazancı sıçrar ve yüksek bir geçici vergi tahakkuk eder; yıl geneline yayıldığında ise tablo düzelir ama fazla ödenen tutar yıl sonuna kadar işletmenin kasasından çıkmış olur. Destek gelirini ve karşılığındaki faiz giderini aynı döneme denk getirmek, gereksiz bir nakit çıkışını baştan önlüyor.

Krediyi almadan önce iki hesap#

Destekli faiz oranı, yatırım kararının kendisini doğrulamaz; yalnızca eşiği düşürür. Yukarıdaki örnekte destek sonrası maliyet yüzde 24,1 ve faiz gideri matrahtan indirildiği için vergi sonrası efektif yük yaklaşık yüzde 18. Yapacağınız yatırımın iç verim oranı bu seviyenin altındaysa, devlet desteğiyle finanse edilmiş bir zarardan söz ediyoruz demektir. Makinenin ömrü boyunca yaratacağı nakit akışını yatırım NBD ve İVO hesaplama aracına girip iskonto oranı olarak destekli maliyeti kullanmak, kararı tek bakışta netleştiriyor.

İkinci hesap nakit tarafında. Yıllık 723.000 TL'lik finansman yükü aylık yaklaşık 60.000 TL demek ve bu tutar sabit giderlerinize eklenir. Katkı payı oranınız yüzde 30 ise, yalnızca krediyi çevirebilmek için ayda 200.000 TL ek ciro üretmeniz gerekiyor. Yeni sabit gideri ekleyip başabaş noktası hesaplama aracıyla eşiğin nereye taşındığını görmek, kredi kullanmadan önce yapılacak son kontrol.

Çağrıyı okumadan başvurmayın#

Program adları, üst limitler, vade ve ödemesiz dönem yapısı, sektör kısıtı ve KGF kefalet oranı çağrıdan çağrıya değişiyor. İmalat sanayine yönelik paketlerde koşullar genel işletme kredilerinden farklı olabiliyor, bazı çağrılar yalnızca KOSGEB veri tabanına kayıtlı ve KOBİ beyannamesi güncel işletmelere açılıyor. Yürürlükteki çağrı metni ve başvuru takvimi için KOSGEB sitesindeki duyurular esas alınmalı.

Başvuru öncesi hazırlığın büyük kısmı da zaten mali tablolarda bitiyor: güncel KOBİ beyannamesi, vergi ve SGK borcu bulunmaması, düzenli tutulmuş cari hesap ve stok kayıtları. Ay sonunu kapatamayan bir defterle bankaya gitmek, faiz desteğinden önce kredinin kendisini kaybettiriyor.

• kosgeb faiz desteği kredi başvuru şartları
• kosgeb kapasite geliştirme desteği
• kgf kefaleti nasıl alınır
• kosgeb geri ödemesiz destek
• imalat sanayi finansman programı
• kosgeb desteği muhasebe kaydı